Bakan Bolat İGTOT üyeleriyle buluştu
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Başakşehir'deki İstanbul Gıda Toplantıcılar Çarşısı (İGTOT) üyeleriyle bir araya geldi. Toplantıda gıda sektörünün önemi, sektörün ekonomik ve sosyal etkileri ile karşılaşılan riskler ele alındı. Bolat, Türkiye topraklarının verimliliğine vurgu yaparak Anadolu ve Trakya topraklarını "bereketli" olarak nitelendirdi.
İGTOT hakkında da bilgi veren Bolat, çarşının Avrupa'nın en büyük kapalı kuru gıda çarşısı olduğunu, tamamlandığında 1121 işletme ile ticaretin merkezi olacağını söyledi ve Türkiye'nin dünyada tarımsal üretimde 10. sırada yer aldığını aktardı.
Üretim, ihracat ve tüketim göstergeleri
Bolat, Türkiye'nin tarımsal üretim verilerine ilişkin olarak şunları paylaştı: "Avrupa'da tarımsal üretimde birinciyiz. Türkiye geçen yıl 74 milyar dolar üretim yaptı." 2002 ile karşılaştırıldığında üretim ve ihracat verileri de dikkat çekici: 2002'de tarımsal üretim 24 milyar dolar iken, ihracat 4,5 milyar dolar32,5 milyar dolar olarak gerçekleşti.
Nüfus ve turizmdeki artışın gıda talebini yükselttiğine dikkat çeken Bolat, nüfusun 65 milyondan 86 milyona, turist sayısının ise 11-12 milyondan 62 milyona yükseldiğini belirtti. Bu artışın, üretim ve tedarik planlamasında dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
Çiftçi sayısı ve sektörel istihdam
Türkiye'de üretici sayısına ilişkin olarak Bolat, üretim yapan toplam çiftçi sayısını 5,5 milyon olarak ifade etti. Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıtlı çiftçi sayısının ise yaklaşık 2 milyon 250 bin civarında olduğunu belirtti. Ayrıca toptancılar, dağıtıcılar, hal piyasası, pazarcılar ve marketlerde çalışanlarla birlikte, gıda üretim ve ticaretinden kabaca en az 10 milyon kişinin geçimini sağladığını söyledi.
İklim değişikliği ve meteorolojik riskler
Bolat, son 15-20 yılda özellikle 2000'li yılların başından itibaren iklim kaynaklı sorunların üretimi olumsuz etkilediğini belirtti. Mevsimlerdeki düzensizliklerin, aşırı yağışların, uzun kuraklık dönemlerinin ve yüksek sıcaklıkların üretim-tüketim dengesini bozduğunu ifade etti.
Örnek olarak, bahar döneminde yaşanan sert soğukların üretime zarar verdiğini belirten Bolat, "Şubat sonunda çok soğuk bir kıştı. Zirai don olayları oldu Akdeniz'de. Ardından 9-10-11 Nisan geceleri neredeyse 60 vilayetimizde eksi 17'ye varan soğuklar olunca bu zirai don birçok yaz meyvesi tam çiçek açmışken onları dondurdu, kuruttu" dedi. Bu tür hava olaylarının hasadı etkilediğini ve fiyatlara yansıdığını vurguladı.
Piyasa yönetimi, ihracat politikaları ve destekler
Fiyat/arz dengesini korumak için uygulanan politika araçlarına değinen Bolat, üretimin yetersiz olduğu dönemlerde ihracatın kayda alınabildiğini veya sınırlandırıldığını; üretimin yüksek olduğu dönemlerde ise ihracatın teşvik edildiğini söyledi. Ayrıca salgın döneminde ülkelerin tarımsal ürün ihracatında kısıtlamalara gittiğini anımsattı ve buna karşılık Türkiye'nin gerektiğinde benzer önlemleri uygulayabildiğini belirtti.
Desteklere ilişkin olarak Bolat, son 22 yılda çiftçilere 493 milyar lira yani yarım trilyon lira destek verildiğini aktardı ve kırsal kalkınma ile yapısal üretim reformlarına sağlanan ek desteklerin bunun dışında olduğunu vurguladı.
Sektörün görünümü ve öncelikler
Bolat, gıda sektörünün geniş toplumsal kesimlere istihdam sağladığını ve hiçbir zaman ihmal edilmemesi gereken stratejik bir alan olduğunu söyledi. Sektörün sürdürülebilirliği için üreticinin makul bir gelir elde etmesi gerektiğini, aksi halde üretimin azalabileceğini belirtti. Ayrıca iş yerlerinin ve gıda sitelerinin modernize edildiğini, zirai donun olumsuz etkilerinin olmasa fiyatların daha makul seviyelerde konuşulabileceğini ifade etti ve "Enflasyondaki geriye gidiş devam edecek" öngörüsünde bulundu.
Özetle: Toplantıda Bolat, Türkiye'nin Avrupa'da tarımsal üretimde lider konumunu, üretim ve ihracat artışını, iklim kaynaklı riskleri ve uygulanan destek ile piyasa düzenlemelerini vurguladı. Sektörün hem üretici hem tüketici dengeleri gözetilerek planlanmasının altını çizdi.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat (ortada), Başakşehir'deki İstanbul Gıda Toplantıcılar Çarşısı'nda (İGTOT) faaliyet gösteren üyelerle bir araya gelerek konuşma yaptı.
