kubbeyi örten koruyucu branda ve kente yansıyan görünüm:
İstanbul’un simgelerinden Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nde süren kapsamlı restorasyon, yapının siluetinde de kendini belli ediyor. Ana kubbe etrafına kurulan geçici çelik konstrüksiyonun üzeri, dış koşullara karşı koruma sağlamak amacıyla gri renkli bir örtüyle kaplandı. Bu branda, şehrin yüksek noktalarından ve İstanbul Boğazı’nın karşı kıyısından dahi fark edilebilecek bir görüntü oluşturdu.
Kültür ve Turizm Bakanlığı açıklamasına göre örtü, kubbenin kurşun görünümüyle uyumlu olacak şekilde seçildi; ayrıca malzemenin alev yürütmez özellikte olduğu vurgulandı. Uygulama, hem dış yüzeyde yürütülen onarım ve güçlendirme işleri hem de iç mekândaki değerli mozaiklerin mevsimsel hava koşullarından etkilenmemesi için planlandı. Bakanlık, çalışmaların sürerken yapının ibadet ve ziyaretlere açık tutulmaya devam edeceğini belirtti.
kubbede yürütülen teknik çalışmalar ve iç koruma:
Restorasyon kapsamında kubbenin mevcut kurşun kaplamalarının sökülmesi, onarımı veya yenilenmesi ile kubbenin güçlendirilmesi hedefleniyor. Dış yüzeyde devam eden işlemler sırasında iç kısımdaki mozaiklerin korunması için geçici bir koruma sistemi oluşturuldu. Bu amaçla kubbe içinde 43,5 metre yüksekliğinde bir çelik platform kuruldu; platform kurulmadan önce zemin testleri, yükleme analizleri, georadar taramaları ve titreşim testleri yapıldı.
Platform ve örtü sistemi, restorasyon sürecinde hem iş güvenliği hem de yapısal hassasiyetler gözetilerek tasarlandı. Bu sayede taşıyıcı elemanlara zarar verilmeden, özgün malzemelerin korunması hedefleniyor.
minare restorasyonu ve taşların sınıflandırılması:
Restorasyon çalışmaları yalnızca kubbeyle sınırlı kalmadı; kuzeydoğu minaresinde yürütülen müdahaleler tamamlandı. Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yapılan açıklamaya göre, 65 metre yüksekliğindeki minarenin üst bölümlerinde Bilim Heyeti kararıyla kontrollü kısmi söküm ve yeniden yapım uygulandı; alt bölümlerde ise güçlendirme çalışmaları gerçekleştirildi.
Çalışma sırasında 411 taş ile 26 sıra basamak kontrollü şekilde sökülerek sınıflandırıldı. Yeniden kullanılabilecek özgün taşlar korundu, gerekli görülenlerde onarım ve tümleme yapıldı. Külah bölümündeki ahşap elemanlar konservasyona alındı, bakır alem onarılarak altın varakla kaplandı ve yerine monte edildi. Minarenin deprem güvenliği de günümüz standartlarına uygun hale getirildi.
Ayasofya’daki restorasyonun temel amacı, yaklaşık 15 asırlık yapının özgün malzemelerini korumak, deprem güvenliğini artırmak ve yapıyı gelecek nesillere aktarmak olarak açıklandı. Çalışmalar, Bilim Heyeti ve ilgili koruma kurullarının kararları doğrultusunda devam ediyor.
Ayasofya’nın Kubbesi gri brandalarla kapatıldı
