Ayaş dutunda hasat başladı
Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesinde adı geçen ve yüzyıllardır ününü koruyan Ayaş dutunda hasat bu yıl da başladı. İlçedeki köy ve bağ evlerinde dut yetiştiren üreticiler, her yıl haziran ayında olgunlaşan dutları sabahın ilk ışıklarıyla bahçelerden topluyor.
Hasat zamanlaması ve yöntem
Üreticiler, dutların serin ve daha dayanıklı olduğu sabah erken saatlerde toplama yapıyor. Hasadın erken başlamasında ürünün bozulmasını önlemek ve pazara taze ulaşmasını sağlamak amaçlanıyor. Dutlar doğal yöntemlerle yetiştirildiği için çoğunlukla aynı gün sofralara ulaştırılıyor.
Üreticinin anlatımı: "40 yıldır yapıyoruz bu işi"
Kamu görevlisi ve üretici olan Ersin Kaya, "Tüccarlar, komşularımız gelip de dut istedikleri zaman birkaç ağacımız vardı. Kendimiz de çoğaltalım bu işi dedik, çoğaltabildiğimiz kadar çoğalttık. Şimdi de devam ediyoruz, 40 yıldır yapıyoruz bu işi. Burası 3 dönüme yakın, 25 ağacımız var" ifadelerini kullandı.
Rekolte ve fiyat
Kaya, geçen yıl bahçesine don vurduğundan dut üretimi yapamadığını belirterek bu yıl rekoltenin beklentilerden düşük olacağını söyledi: "Bu sene rekolte beklentimizden düşük olacak. Çünkü çok meyve vardı. İlk başta meyveler güneşten olunca, çok sıvı olduğu için çok dut boşa gitti. O yüzden de biraz erken bitecek. Normalde 45 günü bulurdu. Herhalde bu sene 1 ay ya olacak ya olmayacak. Rekolte, 9-10 ton civarı olur herhalde."
Dut hasadına Haziran ayının 15’inde başlandığını ve Temmuz’un 15’inde bitebileceğini ifade eden Kaya, bu yıl yağışlar nedeniyle bir haftalık gecikme olduğunu söyledi. Dutun satış fiyatı ise geçen yıldan farklı olarak bu yıl kilosu 50 lira olarak belirtiliyor (geçen yıl 40 lira).
Günlük rutin
Kaya hasat günü rutinini şöyle aktardı: "Sabah erken 05.00’te başlıyoruz. Çünkü 04.30’da uyanıyoruz. 05.00’te tam güneş doğmuyor ama tam gözle görülür olduğu için başlıyoruz. 08.00’de bitiriyoruz. Çünkü pazarcı geliyor, dut almak zorunda. Ankara’ya götürmek, satışa sunmak zorunda." İşin en zor kısmının sabah erken kalkmak olduğunu, işi ailece yaptıkları için işçiye ihtiyaç duymadıklarını sözlerine ekledi.
Organik üretim ve değerlendirme
Kaya, Ayaş dutunu diğerlerinden ayıran özelliklere değinerek, "Ayaş dutu, Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde de geçer. Bir özelliği tabii ki var. Bizim dut ağacı organik bir ürün. Gübre, ilaç hiçbir zaman istemez. Hiçbir zararlısı yoktur. İlacı atmayız, gübre atmayız. Organik bir ürün olduğu için sadece su. Bir de sulamamızı içilebilir suyla suluyoruz" dedi.
Satışların çoğunlukla sofralık olarak gerçekleştiğini belirten üreticiler, ayrıca dutu kurutarak ve pekmezini yaparak değerlendirdiklerini aktardı.
Ek gelir tavsiyesi
Ersin Kaya, dut üretiminin aile geleneği olarak sürdürüldüğünü, gençlerin tarıma yeterince ilgi göstermediğini söyledi. Dut hasadının sabah erken saatlerde kısa sürede tamamlanabildiğini belirterek, düzenli işi olan gençlerin de bu üretimi ek gelir amacıyla rahatlıkla yapabileceğini tavsiye etti.
EVLİYA ÇELEBİ'NİN SEYAHATNAMESİ'NDE ADI GEÇEN AYAŞ DUTU, BU YIL DA SABAHIN İLK IŞIKLARIYLA DALINDAN TOPLANIYOR.
