Avrupa'da şirketler iş gücünü azaltıyor: Yavaşlayan ekonomi ve artan rekabet yeniden yapılanmayı hızlandırıyor
AHATTİN GÖNÜLTAŞ - Avrupa'da birçok şirket, zayıflayan ekonomi, azalan talep ve artan rekabet baskısıyla maliyetleri düşürmek amacıyla işe alımları donduruyor veya işten çıkarmaya gidiyor. Bu eğilim otomotivden ilaç ve teknolojiye, mühendislikten bankacılığa kadar geniş bir yelpazeyi etkiliyor.
Nedenler
Şirketlerin yeniden yapılanma kararlarını tetikleyen ana etkenler arasında Asya kaynaklı rekabet, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın etkileri, ABD'nin gümrük tarifeleri ve teknolojideki gelişmeler yer alıyor. Ayrıca, yapay zeka gibi teknolojik değişimler bazı işleri yeniden tanımlarken talepteki zayıflama şirketleri tasarrufa itiyor.
Son örneklerden biri olarak Novo Nordisk'in aldığı, yaklaşık 9 bin kişilik işten çıkarma kararı öne çıkıyor; bu kesintilerin 5 bininin Danimarka'da olması bekleniyor.
Almanya: Kemer sıkma devam ediyor
Özellikle Almanya'da otomotiv, endüstri, mühendislik, teknoloji, telekomünikasyon ve finans sektörlerinde art arda işten çıkarma ve işe alım durdurma kararları geliyor. Denetim ve danışmanlık firması EY'nin araştırmasına göre Alman otomobil endüstrisinde bir yılda yaklaşık 51 bin 500 kişi işini kaybetti; bu rakam sektörün iş gücünün %6,7'sine denk geliyor ve aynı dönemde kaydedilen 114 bin imalat işinden yaklaşık yarısını oluşturuyor.
Küresel rekabet ve zayıf iç talep, Alman şirketlerini maliyetleri kısmaya ve işe alımlara ara vermeye zorluyor. Bu eğilim Kovid-19 döneminden bu yana sanayi sektörlerinde devam ediyor ve birçok şirketin yeniden yapılanma kararları halk arasında endişe yaratıyor.
Otomotiv
Bu yıl otomotiv sektöründe geniş çaplı işten çıkarmalar açıklandı. Bosch 22 Temmuz'da, 2029'a kadar 1100 kişiyi işten çıkaracağını duyurdu; şirket geçen yıl da dünya genelinde toplam 5 bin 500 kişinin işine son verileceğini açıklamıştı. Daimler Truck 8 Temmuz'da 2030'a kadar Almanya'da yaklaşık 5 bin kişiyi işten çıkaracağını ve ABD ile Meksika'daki tesislerde 2 bin pozisyonun etkileneceğini bildirdi.
Stellantis, 10 Haziran'da İtalya'daki iş gücünü bu yıl 2 bin 500 kişi azaltacağını açıkladı. Volkswagen Grubu Almanya'da maliyet azaltma programı kapsamında 7 bin kişinin işine son verdi; Porsche ise yaklaşık 3 bin 900 kişiyi işten çıkarma planlıyor. Continental 18 Şubat'ta AR-GE bölümünde 2026 sonuna kadar 3 bin kişiyi azaltacağını söyledi. Renault 11 Mart'ta Fransa'daki Sandouville fabrikasında 300 kişiyi işten çıkaracağını, Volvo ise 26 Mayıs'ta yaklaşık 3 bin kişiyi etkileyecek yeniden yapılanma planını duyurdu.
Bankacılık
Bankacılık sektöründe de önemli kesintiler var. Commerzbank 14 Mayıs'ta 2028'e kadar çoğunluğu Almanya'da olmak üzere 3 bin 900 kişiyi azaltacağını ilan etti. Banco Santander'in İngiltere kolu Santander İngiltere, yeni şube kapanışlarının yaklaşık 750 personeli etkileyebileceğini bildirdi.
Deutsche Bank geçen yıl destek personelinden 3 bin 500'ü azaltmasının ardından 20 Mart'ta bu yıl 2 bin kişinin işine son verme kararı aldı. HSBC 14 Mayıs'ta Fransa'da gönüllü işten ayrılma programı kapsamında 348 kişiyi etkileyecek planları olduğunu, Lloyds ise yaklaşık 1.600 kişiyi işten çıkarma hazırlığında olduğunu açıkladı.
Enerji, sanayi ve mühendislik
Enerji ve mühendislik firmaları da küçülme sinyalleri veriyor. Avusturya basınına göre OMV küresel iş gücünü 2 bin azaltmayı planlıyor. Alman enerji firması Uniper 3 Temmuz'da zor enerji piyasası koşulları nedeniyle 400 kişiyi işten çıkaracağını duyurdu.
STMicroelectronics 4 Haziran'da üç yıl içinde 5 bin çalışanın şirketten ayrılmasını beklediğini açıkladı. Siemens 2027'ye kadar özellikle otomasyon alanında 6 bin'den fazla kişiyi azaltma kararı aldı. ThyssenKrupp 6 Mart'ta otomotiv bölümünde 1.800 kişinin işine son verileceğini ve işe alımların dondurulacağını bildirdi.
Perakende
Perakende sektöründe de geniş kapsamlı tasarruf hamleleri bulunuyor. Auchan 8 Mayıs'ta İspanya'da 710 kişiyi işten çıkaracağını ve 25 mağaza kapatacağını açıkladı. Puma 12 Mart'ta küresel çapta 500 kişinin işine son verme planını duyurdu.
Tesco 29 Ocak'ta tasarruf amacıyla mağazalardan ve merkez ofisten yaklaşık 400 kişinin işine son verileceğini, Sainsbury's ise ocak ayında çalışan sayısını 3 bin'in üzerinde azaltma planları olduğunu açıkladı. Burberry 14 Mayıs'ta küresel tasarruf programı kapsamında 1.700 kişiyi etkileyecek kesintiler planladığını bildirdi.
Diğer sektörlerdeki kararlar
Medya, lojistik, biyoteknoloji ve telekom gibi diğer sektörlerde de işten çıkarma haberleri var. ProSiebenSat.1 4 Mayıs'ta dijital dönüşüm kapsamında 430 tam zamanlı pozisyonun kaldırılacağını açıkladı. Just Eat Takeaway 17 Temmuz'da 2025 sonuna kadar 2 bin kişiyi etkileyecek kesintiyi duyurdu.
DHL (Deutsche Post iştiraki) 6 Mart 2025'te kar düşüşü sonrası Almanya'da yaklaşık 8 bin kişiyi işten çıkarma planı açıkladı. BioNTech 10 Mart'ta 2027'ye kadar 950-1.350 arasında pozisyonda kesinti planladığını duyurdu. Neste 600, Tele2 600 ve UPM ise 462 çalışanının işine son verilmesini bildirdi.
Genel olarak, Avrupa'daki bu iş gücü azaltma dalgası belirsiz makroekonomik görünüm ve artan rekabet koşullarının şirketleri yeniden yapılanmaya zorladığını gösteriyor.
