ATB Başkanı Çandır: Mart 2026'da tarımsal girdi maliyetleri yükselişte
Tarımsal girdi fiyat endeksi ve genel değerlendirme
Antalya Ticaret Borsası (ATB) ve Antalya Tarım Konseyi (ATAK) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı Mart 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) sonuçlarını değerlendirdi. Çandır, Tarım-GFE'nin Mart ayında aylık %3,89 ve yıllık %34,26 arttığını bildirdi.
Çandır, Mart ayı verilerinin son 10 yıllık değerlendirmelerde aylık ve yıllık bazda ortalamanın üzerinde gerçekleştiğini, tarımsal girdi fiyatlarının hem aylık hem yıllık olarak üretici aleyhine bir seyir izlediğini vurguladı.
Alt kalemlerdeki hareketler
Tarım-GFE alt kalemlerine ilişkin Çandır'ın verdiği rakamlar şu şekilde:
Aylık değişimler: Mal ve hizmetlerde %4,39; tohum %1,91; enerji %9,55; gübre %9,60; ilaç %3,60; veteriner hizmetleri %0,04; yem %2,55; diğer kalemler %1,41.
Yıllık değişimler: Tohum %33,58; enerji %34,24; gübre %48,33; ilaç %20,30; veteriner hizmetleri %35,59; yem %35,86; diğer kalemler %33,46.
Çandır, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerin fiyatlarının aylık %0,84 ve yıllık %25,17 arttığını aktardı.
Üretici ve tüketici enflasyonunda gelişmeler
Mart ayında Tarım-ÜFE aylık %3,85, yıllık %36,09 artış gösterdi. Çandır, son bir yıllık eğilimin genel olarak üretici aleyhine olduğunu, bazı aylarda (Mayıs, Haziran, Eylül, Ocak) lehde durumların görüldüğünü ancak Mart ayında tekrar üretici aleyhine bir görünüm oluştuğunu belirtti.
Yurtdışı üretici enflasyonu (YD-ÜFE) Mart'ta aylık %3,94, yıllık %35,40; yurtiçi üretici enflasyonu (Yİ-ÜFE) aylık %2,30, yıllık %28,08 artış gösterdi. Üretici düzeyindeki gıda kalemi ise aylık %2,30 ve yıllık %34,32 yükseldi.
Tüketici tarafında TÜFE Mart'ta aylık %1,94, yıllık %30,87 arttı. Tüketici gıda enflasyonu Mart ayında aylık %1,79, yıllık %32,36; işlenmemiş gıda enflasyonu aylık %3,18, yıllık %33,29; yaş meyve-sebze enflasyonu aylık %3,08, yıllık %36,86 olarak açıklandı.
Küresel riskler ve sektör beklentisi
Çandır, Mart ve Nisan aylarında yaşanan küresel olayların, özellikle enerji ve gübre kalemleri başta olmak üzere tarımsal girdi maliyetlerinde ek artış riskini yükselttiğini; yayımlanan Mart rakamlarının bu riskin etkilerini gösterdiğini ifade etti.
Genel değerlendirmede Çandır, hem üretici hem tüketici cephesindeki artış eğilimlerinin tarım sektörü üzerinde baskı oluşturduğunu vurguladı ve özellikle gübre ile enerji maliyetlerindeki yüksek artışların dikkatle izlenmesi gerektiğini belirtti.
ALİ ÇANDIR, MART 2026 TARIMSAL GİRDİ FİYAT ENDEKSİ’Nİ DEĞERLENDİRDİ.
