Astım kontrol edilebilir: Uzmanından risk faktörleri ve tedavi önerileri
Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Uygulama ve Araştırma Hastanesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sefa Levent Özşahin, 5 Mayıs Dünya Astım Günü kapsamında astımın nedenleri, belirtileri ve kontrolüne ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Risk faktörleri
Özşahin, astım gelişiminde genetik yatkınlık ile birlikte çevresel faktörlerin rol oynadığını belirtti. Alerjenler, sigara dumanı, hava kirliliği ve beslenme alışkanlıklarının etkili olduğunu vurguladı. Ev tozu akarları, polenler, hayvan tüyleri, küf mantarları ve hamamböceği gibi alerjenlere karşı duyarlılığın astımlılarda sık görüldüğünü söyledi. Rutubet ve küf bulunan ortamlarda yaşamanın ve sigara dumanına maruz kalmanın önemli risk faktörleri olduğunu aktardı.
Özşahin ayrıca astımlı kişilerin havayollarının aşırı duyarlı olduğunu, alerjenler, enfeksiyonlar, egzersiz, sigara dumanı ve hava kirliliğinin semptomları tetiklediğini ifade etti.
Belirtiler ve tanı için uyarılar
Astımın başlıca bulgularını öksürük, nefes darlığı, göğüste sertlik ve hışıltı olarak sıralayan Özşahin, bu şikayetlerin uzun sürmesi veya tekrarlaması halinde astım düşünülmesi gerektiğini belirtti. Öksürüğün inatçı, tekrarlayan, gece ve sabaha karşı daha belirgin olabileceğini ve uykudan uyandırabileceğini vurguladı.
Tedavi hedefleri ve kontrol kriterleri
Özşahin, astımın kronik bir hastalık olduğunu ve hasta-hekim iş birliği ile kontrol altına alınabileceğini söyledi. Tedavinin amacının belirtileri azaltmak ve bireyin normal günlük aktivitelerini sürdürebilmesi olduğunu açıkladı. Astım kontrolünün temel göstergeleri arasında krizlerin olmaması, acil başvuruların olmaması, gece ve gündüz belirtilerinin kaybolması ve hastanın günlük aktivitelerini zorlanmadan yapabilmesi yer aldığını belirtti.
Korunma ve tedavi uygulamaları
Alerjisi olanların alerjenlerden korunması, sigara dumanına maruziyetin engellenmesi, her yıl grip aşısının yapılması, aşırı kilodan kaçınılması ve ilaçların düzenli ve doğru kullanımı gerektiğini belirtti. Astım ilaçlarının büyük çoğunluğunun solunum yolu ile alındığını ve doğru inhalasyon tekniğinin kontrol için kritik önemde olduğunu vurguladı.
Özşahin, tedaviye uyumun bozulmasının —ilaçların yanlış teknikle veya düzensiz kullanılması— astım kontrolündeki başarısızlığın en önemli nedeni olduğunu ifade etti. Hastanın eğitimi ve hekimle etkin iş birliğinin astım kontrolünde en önemli adım olduğunu; bu sayede astımın daha kolay kontrol altına alınabileceğini sözlerine ekledi.
"ASTIM KONTROL ALTINA ALINABİLEN KRONİK BİR HASTALIKTIR"
