tarihi yapı ve mimari özellikleri:
Sivas Merkez Akdeğirmen Mahallesi'nde bulunan ve yerel kaynaklarda Şirin Hamamı olarak anılan yapı, kitabesindeki ifadeye göre 1904 yılında inşa edilmiştir. Sanat Tarihçisi Yunus Budaktaş yapının kesme taştan ve klasik Türk hamamı plan şeması üzerine kurulduğunu, sıcaklık, soğukluk ve ılıklık bölümlerinden oluştuğunu belirtiyor. Sıcaklık bölümünde dört eyvan ve dört halvet birimi yer almakta, bu kısımlar kubbelerle örtülmektedir.
Budaktaş, hamamların sadece mimari bir yapı olmadığını; aynı zamanda toplumun sosyal hayatının sürdüğü ve çeşitli etkinliklerin gerçekleştirildiği önemli mekânlar olduğunu vurguluyor. Bu bağlam, yapının yalnızca taş ve kubbelerinden ibaret olmadığını, işlevsel kullanımının da korunması gerektiğini gösteriyor.
yangın ve kullanım öyküsü:
Yapı inşa edildikten sonra uzun süre aktif olarak kullanılmış; ancak 1960'lı yıllarda ciddi bir yangın geçirmiştir. Yangın, hamamda önemli ölçüde hasara yol açmış; takip eden dönemde restorasyon çalışmalarıyla yapı yeniden kullanıma açılmış ve 1990'lı yıllara kadar hizmet vermeye devam etmiştir. Ne var ki yangın sonrası süreç ile yılların etkisi, yapı üzerinde kalıcı bozulma ve deformasyonlara neden olmuştur.
Bu aşamalardan sonra hamam zaman içinde atıl hale gelmiş; farklı dönemlerde restorasyon projelerine konu olsa da planlanan müdahaleler istenilen seviyede gerçekleşmemiştir.
restorasyon ve işlevlendirme gereği:
Son dönemde Sivas Valiliği tarafından hazırlanan Turizm Master Planı kapsamında yapıyla ilgili yeni bir proje gündeme gelmiş ve bu doğrultuda karar alınmıştır. Budaktaş'ın işaret ettiği temel sorun, yalnızca duvar, kubbe ve ısıtma sisteminin onarılması değil; restorasyon sonrası yapının sürdürülebilir bir işleve kavuşturulmasıdır.
Uzun vadede kültür turizmine kazandırılması hedeflenen hamam için yapılacak müdahalelerde hem yapı koruma ilkeleri gözetilmeli hem de mekanın yeniden kullanım biçimleri iyi planlanmalıdır. Aksi takdirde yüksek maliyetlerle yapılacak restorasyonlar sonrasında yapı tekrar atıl kalma riski taşımaktadır.
Rahmi Akça Şirin Hamamı'nın korunup işlevlendirilmesi, hem Sivas'ın somut kültürel mirasına katkı sağlayacak hem de kentin turizm çeşitliliğini artırma potansiyeli taşıyacaktır.
SİVAS'TA 1904 YILINDA İNŞA EDİLEN RAHMİ AKÇA ŞİRİN HAMAMI, GEÇİRDİĞİ YANGIN VE YILLAR İÇERİSİNDE OLUŞAN DEFORMASYONLARIN ARDINDAN KÜLTÜR TURİZMİNE KAZANDIRILMAYI BEKLİYOR.
