Asırlık yapı, koruma ve kullanım dengesini arıyor:
Sivas Merkez Akdeğirmen Mahallesi'nde yer alan Rahmi Akça Şirin Hamamı, kitabesindeki tarihe göre 1904 yılında inşa edildi. Kesme taş malzeme ve klasik Türk hamamı plan şemasıyla kurulan yapı; sıcaklık, soğukluk ve ılıklık bölümlerinden oluşuyor. Sıcaklık bölümünde dört eyvan ve dört halvet birimi bulunuyor ve bu bölümler kubbelerle örtülmüş durumda.
Mimari ve toplumsal işlevi:
Hamam, yalnız bir yapı değil; toplumun günlük yaşamının, çeşitli sosyal ritüellerin ve etkileşimlerin sürdüğü bir mekân olarak tanımlanıyor. Sanat Tarihçisi Yunus Budaktaş yapıyı tanımlarken, bazılarının 19. yüzyıl sonlarına tarihlendirdiği kayıtlar bulunduğunu, ancak kitabesindeki bilginin 1904 olarak gösterildiğini belirtiyor. Kesme taş ve kubbeli mekân örgüsü, yapının dönemin geleneksel hamam mimarisi içinde değerlendirilmesini sağlıyor.
Yangın, restorasyon süreçleri ve güncel durum:
Yapı inşa edildikten sonra uzun yıllar hizmet verdikten sonra 1960’lı yıllarda ciddi bir yangın geçirdi ve önemli ölçüde zarar gördü. Yapılan müdahalelerle hamam yeniden kullanıma açıldı ve 1990’lı yıllara kadar hizmet vermeye devam etti. Ancak yangın ve geçen yıllar, yapıda belirgin bozulma ve deformasyonlara yol açtı; bunun sonucunda yapı günümüzde atıl durumda bulunuyor.
Budaktaş, yapının farklı dönemlerde restorasyon projelerine konu olduğunu, ancak planlanan çalışmaların istenilen şekilde tamamlanamadığını aktarıyor. Son dönemde Sivas Valiliği tarafından hazırlanan Turizm Master Planı kapsamında yapı yeniden gündeme gelmiş olsa da, uzmanların vurguladığı en önemli nokta restorasyonun yalnızca duvar, kubbe ve ısıtma sisteminin onarımıyla sınırlı kalmaması gerektiği. Restorasyonun ardından yapının nasıl işlevlendirileceği, projenin sürdürülebilirliğini belirleyecek temel unsur olarak gösteriliyor.
Uzun vadede hamamın korunması ve kent belleğine yeniden kazandırılması için, restorasyon çalışmalarının teknik onarımın ötesinde bir işlevlendirme planıyla birlikte yürütülmesi gerekiyor. Aksi halde yüksek maliyetlerle gerçekleştirilecek müdahalelerin ardından yapı tekrar atıl kalma riski taşıyor. Şirin Hamamı'nın kubbeler altındaki bu yeniden hayat arayışı, hem koruma hem de yerel turizm açısından dikkatle ele alınması gereken bir örnek teşkil ediyor.
Asırlık tarihi hamam kültür turizmine kazandırılmayı bekliyor
