Araban ovasının tarihsel konumu:
Araban Ovası, Gaziantep’in Araban ilçesinde yer alıyor ve Araban Ziraat Odası ile Sarımsak Üretici Birliği Başkanı Hasan Altun tarafından bölgenin Anadolu ile Mezopotamya arasındaki doğal geçiş güzergahı olarak tanımlanıyor. Yaklaşık 25 bin hektarlık alana yayılan ova, Fırat Nehri ve kollarının taşıdığı alüvyonlarla binlerce yıldır tarımsal üretime elverişli bir zemin sağladı. Bölgedeki yerleşim tarihi Tunç Çağı’na kadar uzanıyor; Araban Höyüğü ve Araban Kalesi başta olmak üzere Elif, Hisar ve Hasanoğlu anıt mezarları ile Septimius Severus Köprüsü gibi kalıntılar ovanın köklü geçmişine işaret ediyor.
Tarımsal çeşitlilik ve ekonomik etkisi:
Ovanın verimli topraklarında tarih boyunca buğday ve arpa gibi temel tahıllar üretildi; günümüzde ise Araban sarımsağı başta olmak üzere karpuz, kavun, pamuk, Antep fıstığı, makarnalık ve baklavalık sert buğday, mısır, zeytin, arpa ile çeşitli meyve ve sebzeler yetiştiriliyor. Altun, ovanın mikroklima ve alüvyon yapısının üretime katkı sağladığını vurguluyor. Üretilen tarım ürünleri Gaziantep’teki un, bulgur, makarna, tekstil ve yağ sanayisi için önemli bir hammadde kaynağı oluşturuyor; ekim, bakım ve hasat dönemlerinde ilçe halkı ile çevre illerden gelen mevsimlik işçilere istihdam sağlanıyor.
Sulama projeleriyle gelecek hedefleri:
Altun, Araban Ovası’nın potansiyelini artırmak için kuru tarımdan sulu tarıma geçişin kritik olduğunu belirtiyor. Ardıl Barajının faaliyete geçmesiyle birlikte sulama projelerinin tamamlanmasının üretime doğrudan katkı sunacağı, ayrıca Çat Boğazı ve Harmancık barajlarına yönelik projelerin hayata geçirilmesinin verimliliği yükselteceği ifade ediliyor. Sulama imkanlarının genişlemesiyle verimli arazilerde yılda birden fazla ürün alınabilecek; sondaj kuyularından yüksek elektrik maliyetiyle su çıkaran çiftçiler sulama projeleri sayesinde maliyetlerini düşürebilecek. Altun, Araban Ovası’nın tarih boyunca üstlendiği üretim rolünü günümüzde de sürdürdüğünü ve planlanan sulama yatırımlarıyla tarımsal kapasitenin daha ileriye taşınabileceğini söylüyor.
GAZİANTEP’İN ARABAN İLÇESİNDE BULUNAN ARABAN OVASI, VERİMLİ TOPRAKLARI VE TARIMSAL ÜRETİM KAPASİTESİYLE TARİH BOYUNCA BÖLGENİN ÖNEMLİ ÜRETİM MERKEZLERİNDEN BİRİ OLDU.
