Antalya'da konteynerde çıkan 1915 tarihli sedye tarihe emanet edildi
Antalya Büyükşehir Belediyesi'nde görevli zabıta memuru İbrahim Uysal, evinden çöp dökmeye indiği sırada bir konteynerde üzerinde 1915 damgası bulunan eski bir askeri sedye buldu. Sedyenin parçalanmış kumaşı, ahşap kolları ve el emeği görünümündeki demir işçiliği Uysal'ın dikkatini çekti; ayrıca üzerinde kan lekeleri olduğu fark edildi.
buluntu ve ilk tespitler:
Olay Muratpaşa Mahallesi'nde gerçekleşti. Komşusunun uyarısıyla konteynerdeki objeyi fark eden İbrahim Uysal, sedyenin her iki yanında da 1915 yazılı kabartmalar olduğunu gördü. Uysal, sedyenin fotoğraflarını çekip ilgili kuruma yönlendirdi ve bulduğu objeyi ilk aşamada koruma altına aldı.
Uysal, yaşadığı anları şu sözlerle anlattı: "Askeri, tarihi bir sedye idi. Hatta iki tarafındaki kollarda 1915 kabartması da vardı. Çok eski ve gerçek olabileceğini düşünüp araştırmalar yapmaya başladım."
inceleme, tescil ve bağış süreci:
Uysal, sedyenin görsellerini Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı yetkililerine iletti. Yapılan ön incelemeler, sedyenin Birinci Dünya Savaşı döneminde kullanılan askeri sedyelere benzer özellikler taşıdığını gösterdi. Yetkililer yaklaşık 3 ila 3,5 ay süren değerlendirme sonrası Uysal ile iletişime geçerek objenin muhafaza edilmesi gerektiğini belirtti.
İncelemelerin tamamlanmasının ardından sedye Çanakkale'ye götürülüp tescil edildi ve Çanakkale Savaş Müzesi'ne kazandırıldı. Uysal, eseri müzeye bağışladığını ifade ederek sürece dair şunları söyledi: "3 ay sonra dönüş yaptılar, gerçek olduğunu, diğer dünya savaş müzelerini araştırdıklarını ve bir orijinalinin İngiltere'de birisinde bizde olduğunu söylediler. En kısa sürede teslim alacaklarını ve muhafaza etmem gerektiğini söylediler. Ben de böyle önemli bir tarihi, tarihe bağışlamak isterdim ve Çanakkale Savaş Müzemize bu nadide eseri bağışladım."
Sedyede görülen kan lekelerine dikkat çeken Uysal, "Üzerinde çok fazla kan lekeleri vardı, ayrıca araştıracaklarını söylediler. Bu anlamda da belki bir şehit kanı vardı üzerinde. Üzerinde şehit kanı olduğunu düşündüğümüz sedye ancak tarihe emanet edilebilirdi" ifadelerini kullandı.
Mahallesinin tarihine de değinen Uysal, "Mübadele zamanında Giritli göçmenlerimizin bir arada olduğu ve birlikte geldiği bir mahallede yaşıyorum. Belki de bir şehit vardı üzerinde, bunu tarihçiler daha iyi bilecektir. Üzerindeki demirlerin dahi işlenmiş olması, el emeği olması, dövme demirden olması ilgimi çekti. Ve kesinlikle bize ait olduğu net. Çok bir şey yapmadım, sadece vatandaşlık görevimi yaptım" dedi.
Buluntu, yerel tarih açısından önem taşımasının yanı sıra, korunması ve bilimsel incelemeye açılması sayesinde savaş dönemine dair somut bir objenin müze koleksiyonuna dahil edilmesini sağladı. 1915 damgalı sedyenin tescili ve müzeye kazandırılması, bölge tarihi ve toplumsal belleğin korunmasına katkı sundu.
Çöpten tarih çıktı: Zabıta bulduğu '1915' damgalı askeri sedyeyi tarihe emanet etti
