Özet
Antalya'nın simgelerinden Saat Kulesi'nde, restorasyon sürecinde ortaya çıkan orijinal mekanizma ve kadranların yerleştirilmesine rağmen son günlerde dört saatin de tamamen durduğu görüldü. Sorunlar, çalınmış orijinal mekanizma ve yerine takılan mekanizma ile güç kaynağı bağlantılarına ilişkin tespitlerle ilişkilendiriliyor.
Restorasyon sürecinin geçmişi
Saat Kulesi'nin restorasyon çalışmaları sırasında, eski mekanik saatlerin çalındığı ve yerine plastik saatlerin takıldığı tespit edildi. Antalya Valiliği'nin araştırmalarında, orijinal saatlerin 1985 yılında kaybolmuş olabileceği değerlendirildi. Bu kapsamda yapılan saha taramasında, kuledeki kayıp mekanizmanın ikizi İstanbul'da bir koleksiyonerin koleksiyonunda bulundu.
Mekanizmanın bulunması, onarımı ve yerleştirilmesi
Koleksiyonerle irtibata geçilerek mekanizma sponsorluk yöntemiyle alındı. Tamir ve onarımını 'Saat Doktoru' olarak bilinen Recep Gürgen gerçekleştirdi. Haber metninde yer alan bilgilere göre, aslına uygun saat mekanizması ve kadranları vinç yardımıyla 2022 yılında kuleye yerleştirildi; ayrıca koleksiyonerin hibe ettiği saatin tamir ve yapımının tamamlanarak geçtiğimiz yıl yerine takıldığı bildirildi. Yaklaşık 3 sene süren proje için 3 milyon 600 bin liralık ödenek ayrıldı.
Teknik nedenler ve tekrar eden arızalar
Yapılan kontrollerde, kuledeki saatin kesintisiz güç kaynağına bağlı olmadığı ve zaman zaman yaşanan elektrik kesintileri nedeniyle durmaların yaşandığı belirlendi. Önce zamanın doğru gösterilmemesi, ardından saatlerin tamamen durması şeklinde ilerleyen arızalar, mekanik ve elektriksel bağlantıların sürekliliğiyle ilgili zayıflıkları ortaya koyuyor.
Yerel tepkiler ve idari sorumluluk
Kale Kapısı Esnafları Güçlendirme ve Kalkındırma Derneği (KALEDER) Başkanı Hasan Kilit konuyla ilgili şunları söyledi: 'Saat Kulesi bölgemizin ve şehrimizin en eski yapılarından bir tanesidir. Burada korsanlar döneminden kalan bir bölümün yanı sıra Selçuklular ve Osmanlılara ait izler bulunuyor. Osmanlılar döneminde Türkiye’de 8 tane yapılmış tarihi yapılardan bir tanesi. Ama bir türlü dikiş tutturamadık. Herkes bir şey yapmaya çalışıyor.'
Kilit, arızaların sık tekrarladığına dikkat çekerek süreci şu sözlerle özetledi: 'Bizim gençliğimiz zamanında saat zincirli bir şekildeydi. Bir defa kurulurdu, 15 gün çalışırdı. En son yapılan restorasyonun ardından klasik saat yapısından çıkarak elektronik saate dönüştü. Bu da çok çabuk bozuluyor. İlk yapıldığı zaman her saat başı çalıyordu. O istenmedi kaldırıldı. Bozulduğu zaman biz gerekli yerlere durumu iletiyoruz. Ama buraya Anıtlar Kurulu, Büyükşehir Belediyesi, Muratpaşa Belediyesi herkes bir şekilde karışıyor. Yaptırıncaya kadar zaman geçiyor. Arızayı yaptırıyoruz, biraz zaman alıyor ama neticede yaptırıyoruz. Ortalama her 2-3 ayda bir bazen bir taraf bozuluyor, bazen de hepsi birden bozuluyor.'
Değerlendirme
Mevcut bilgiler, Saat Kulesi'ndeki arızaların temelinde hem geçmişte yaşanan mekanizma hırsızlığı ve değişimleri hem de güç beslemesindeki süreklilik eksiklikleri olduğunu gösteriyor. Belirtilen idari çok aktörlü yapının (Anıtlar Kurulu, Büyükşehir Belediyesi, Muratpaşa Belediyesi vb.) müdahale süreçlerini uzattığı, bunun da onarım ve bakımın gecikmesine yol açtığı ifade ediliyor. Kulede kalıcı bir çözüm için hem mekanik süreklilik sağlayacak bakım protokolleri hem de kesintisiz güç kaynağı gibi enerji çözümlerinin değerlendirilmesi gerektiği öne çıkıyor.
SAAT KULESİ'NDE ZAMAN BİR KEZ DAHA DURDU.
