İstanbul zirvesinden Antalya hedeflerine uygulama odaklı yaklaşım
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum, İstanbul Finans Merkezi'nde düzenlenen 'İstanbul İklim Finansmanı Zirvesi' sonrası yaptığı değerlendirmede COP31 hazırlıklarının kapsamını ve önceliklerini paylaştı. Kurum, sürecin sadece karar almakla sınırlı kalmayacağını, alınan kararların sahada, projeye ve yatırıma dönüşmesinin hedeflendiğini vurguladı.
Hazırlık süreci ve karşılaşılan küresel zorluklar:
Kurum, 'COP31’e oldukça zorlu bir küresel ortamda hazırlanıyoruz' diyerek jeopolitik gerilimler, enerji güvenliği tartışmaları, büyüyen borç krizleri ve tedarik zincirindeki kırılganlıkların ülkelerin gündemini doğrudan etkilediğini hatırlattı. Ayrıca, aşırı sıcaklıklar, kuraklık, seller, yangınlar, su stresi ve gıda güvenliği risklerinin insanların günlük yaşamında daha görünür hale geldiğini belirtti ve bu durumun iklim politikasının sınırlarını genişlettiğini kaydetti.
Kurum, iklim politikasının artık enerji, sanayi, şehirler, ticaret, gıda, su ve kalkınma gibi alanları doğrudan etkilediğini; bu nedenle konunun büyük bir dönüşüm alanı olarak ele alınmasının zorunlu olduğunu ifade etti. 'İnsanlar artık alınan kararların kendi hayatlarına yansımasını istiyor' sözleriyle beklentinin eyleme dönüşme yönünde değiştiğini vurguladı.
Eylem gündemi, uzlaşı ve uygulama:
Paris Anlaşması'nın izlediği yönün önemine değinen Kurum, bugüne kadar 80’in üzerinde karar alındığını, ancak ikinci on yılda bu kararların ne kadar hızlı hayata geçirildiğinin tüm dünya tarafından tartışıldığını söyledi. COP31 başkanlığının çalışmalarını üç ana eksen etrafında şekillendirdiğini belirterek bu eksenleri 'diyalog, uzlaşı ve aksiyon' olarak sıraladı. Kurum, diyalogun güçlü tutulacağını, uzlaşı sağlanacağını ve bu uzlaşıların aksiyonla hayata geçirileceğini ifade etti.
Antalya'da hedeflenenin, sözlerin projeye, projelerin yatırımlara ve yatırımların insanların hayatına dokunan somut sonuçlara dönüşmesi olduğunu söyleyen Bakan, COP31 başarısını bu somut sonuçların üretilebilmesine bağlı olarak tanımladı.
Finansman odaklı mekanizmalar ve öncelikler:
Kurum, finansman konusuna ayrı bir önem atfettiklerini belirtti. Bölgesel ve küresel istişarelerle Birleşmiş Milletler sistemi, ülkeler, finans kuruluşları, şehirler ve iş dünyasıyla temaslar kurduklarını anlattı ve görüşmeler sırasında 'COP31 sahada daha fazla nasıl sonuç üretebilir?' sorusunun merkezde olduğunu söyledi. Alınan geri bildirimlerin uygulamanın önündeki somut engelleri ortaya koyduğunu aktardı.
Bu çerçevede eylem gündemlerinin, temiz enerjiden sıfır atığa, elektrifikasyondan dirençli şehirlere, yeşil sanayileşmeden gençlik ve gıda konularına kadar 10 temel alan üzerine inşa edildiğini belirtti. Amaç, konu sayısını artırmak yerine seçilen alanlarda ölçülebilir ilerleme sağlamak olarak açıklandı.
Kurum, finansmanda güvenin ancak açıklanan miktarın kaynağında, zamanında ve erişilebilir biçimde sahaya ulaşmasıyla güçleneceğini vurguladı. Bakü’de COP29 sürecinde ortaya çıkan hedeflere değinerek, 2035 yılına kadar yıllık en az 300 milyar dolar ve geniş çerçevede yıllık 1.3 trilyon dolar kaynak hareketliliği hedeflerinin bulunduğunu hatırlattı. Önceki 100 milyar dolarlık hedefte yaşanan gecikmenin tecrübe sunduğunu belirtti.
Bakan, bir tarafta sermaye diğer tarafta büyük yatırım ihtiyacı bulunduğunu; bu iki tarafın buluşmasındaki zorluğun üstesinden gelmek için mekanizmalar geliştirdiklerini söyledi. Bu amaçla geliştirilen İklim Uygulama Köprüsü'nün, projeleri yatırım yapılabilir hale getirerek finansmana erişimi kolaylaştırma görevi üstleneceğini aktardı.
Ayrıca şehir projelerine odaklanan bir mekanizma olarak SURF aracını ve iş birliği yapılan İller Bankası uygulamalarını anlattı; su, atık su, yağmur suyu ve altyapı projelerinin hazırlanması ve finansmanla buluşturulmasının hedeflendiğini söyledi.
Kurum, kamu, özel sektör ve kırılgan ülkeleri aynı denklemde ele aldıklarını; Antalya'ya yatırım, teknoloji, inovasyon ve ölçeklenebilir çözümler taşıyan güçlü bir özel sektör katılımı hedeflediklerini vurguladı.
En kırılgan ülke gruplarına özel dikkat gösterdiklerini söyleyen Kurum, en az gelişmiş ülkeler ve küçük ada devletlerinin finansmana erişiminin Antalya'da elde edilecek sonuçların önemli bir ölçütü olacağını belirtti. Bu ülkelerin sesinin Pre-COP'ta dinleneceğini ve ihtiyaçlarının doğrudan COP31'e taşınacağını ekledi.
Son olarak Kurum, Türkiye'nin COP31 başkanlığını Sayın Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde güçlü bir uygulama kapasitesiyle yürüttüğünü ifade ederek, COP31'in uygulamaya dönük, ölçülebilir sonuçlar üreten bir süreç olmasına öncelik vereceklerini yineledi.
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANI KURUM (ORTADA), "İSTANBUL İKLİM FİNANSMANI ZİRVESİ" SONRASI DÜZENLEDİĞİ BASIN TOPLANTISINDA GAZETECİLERİN SORULARINI YANITLADI.
