vakalar ve başvuranların durumu:
Antalya'da son üç ay içinde merdiven altı olarak nitelendirilen işletmelerde botoks (botulinum toksin) uygulaması yaptırdıktan sonra rahatsızlanan ve Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'ne başvuran kişi sayısı 20'ye ulaştı. Çoğu hasta tedavi edilip taburcu edilirken, başvuranların bir kısmının tedavileri halen sürüyor.
Son vakalardan biri olan B.J.'nin durumu hastane aciline başvurmasını gerektirdi. Turizm sektöründe çalışan B.J., işlemi İstanbul'dan Antalya'ya gelmiş bir doktorun evinde yaptırdığını söyledi. Üç gün sonra şiddetli belirtiler geliştiğini anlatan B.J., "Göz kapağım düştü, sesim kısıldı, yutma güçlüğü yaşadım. Gözümü açamıyordum, Vertigo gibiydi" dedi. B.J. ayrıca nefes almakta güçlük çektiğini, işlem yapan doktorun son ürünlerinin muhtemelen sahte olduğunu düşündüğünü belirtti.
hastaların ortak belirtileri:
Başvuran vakalarda göz kapağı düşüklüğü, çift görme, konuşma güçlüğü, yutma güçlüğü, kas zayıflığı ve nefes darlığı gibi bulgular öne çıkıyor. Bazı hastalar lokal yakınma ile gelirken, ilerleyen vakalarda solunum desteği gerektirebilecek tablo oluşabiliyor. Hasta grubu içinde durumu ağırlaşanlara panzehir değerlendirmesi yapılıyor.
uzman görüşleri ve risklerin kaynağı:
Akdeniz Üniversitesi Nöroloji Bölümü'nden Prof. Dr. Babür Dora, Prof. Dr. Ebru Apaydın Doğan, Acil Tıp Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Aslıhan Ünal ve İç Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Hasan Sözel vakalarla ilgili uyarılarda bulundu. Dora, botulinum toksininin tıpta kullanım alanlarının bulunduğunu ancak yanlış ürün ve uygulama nedeniyle ciddi zehirlenmeler görüldüğünü vurguladı.
Dora'nın ifadelerine göre Türkiye'de Sağlık Bakanlığı tarafından ruhsatlanmış iki botulinum toksini ürünü bulunuyor ve bu ürünler sadece yetkili klinik veya muayenehaneler tarafından resmi bir kodla temin edilebiliyor. Merdiven altı uygulamalarda kullanılan ürünlerin çoğunun gerçek botulinum toksinine ait olmadığı, sahte ürünlerde doz karışıklığı nedeniyle fazla veya eksik ünitenin uygulanabildiği, fazla uygulamanın ise sistemik botulinum zehirlenmesine yol açabileceği aktarıldı.
panzehir ve tedavi yaklaşımı:
Dora, botulinum toksininin güçlü bir zehir olduğunu ve ağır olgularda mekanik ventilasyon gerekeceğini belirterek panzehir uygulamalarına ilişkin şunları söyledi: "Botulinum toksinin panzehiri var. Hafif vakalara rutin olarak vermiyoruz; zehir danışma hattı ile birlikte hastayı tartışarak panzehire uygunluk kararı veriliyor. Birçok vakada panzehir vermeden kurtarabiliyoruz, ancak ilerleyen veya belirli kriterleri sağlayan hastalarda kesinlikle panzehir gerekli."
Dr. Aslıhan Ünal, son üç yılda 30 vaka gördüklerini, bunların üçte birinin son birkaç ay içinde başvurduğunu ve son haftalarda vakalarda artış olduğunu ifade etti. Ünal, iki-üç hafta sonra başvuran hastaların olduğunu, bu tür belirtiler görüldüğünde geç kalınmaması için hastaların acile başvurmasının faydalı olacağını belirtti.
halk sağlığı ve önlemler:
Prof. Dr. Ebru Apaydın Doğan, botulinum toksininin cilde uygulanan basit bir kozmetik ürün olmadığını, sinir-kas kavşağını etkileyen ve kasları felç edebilen bir endotoksin olduğunu söyleyerek bunun halk sağlığı açısından önemine dikkat çekti. Apaydın Doğan, sadece uzman ellerde, menşei bilinen ürünlerle ve kontrollü koşullarda uygulanması gerektiğini vurguladı.
Doç. Dr. Hasan Sözel ise uygulamanın güvenli olması için ruhsatlı ve Bakanlıkça yetkilendirilmiş sağlık kuruluşlarında yapılmasının, uygulayıcıların etkin eğitim almış ve yeterli deneyime sahip hekimler olmasının önemini belirtti. Sözel ayrıca Sağlık Bakanlığı'nın eğitim, yetkilendirme ve denetim mekanizmalarının hasta güvenliğini koruyacak şekilde sürdürülmesi gerektiğini ifade etti.
Uzmanlar, merdiven altı uygulamalardan şüphelenilen ürünlerin ve uygulamaların araştırılması, sahte ürün tespitine yönelik denetimlerin artırılması ve halkın hangi koşullarda botoks işlemi yaptırması gerektiği konusunda bilgilendirilmesinin önemine işaret ediyor.
Hastalar benzer şikayetler gördüklerinde vakit kaybetmeden sağlık kuruluşlarına başvurmalı; belirtiler ilerleyebilir ve bazı olgularda acil müdahale gerekebilir.
BOTOKS MAĞDURU KADIN B. J. AÇIKLAMA YAPTI
