Antalya'da tarımsal üretimde ilaç kullanımını azaltan ışık tuzağı (ecosav)
Antalya'da makine mühendisi Alican İzgi ve ekibi, tarlada ve seralarda kalite kaybına neden olan zararlılara karşı ışık tuzağı sistemi (ecosav) geliştirdi. Sistem, domates güvesi (tuta), mantar sineği ve elma iç kurdu gibi türleri yakalayarak tarımsal üretimde kimyasal ilaç kullanımının azaltılmasını amaçlıyor.
geliştirme süreci ve saha denemeleri
Çalışma, İzgi'nin enerji sistemleri üzerine açtığı iş yerine gelen iki çiftçinin talebiyle başladı. Çiftçiler, arazilerinde elektrik olmadığını ve domateslerde tuta zararlısının olduğunu belirterek güneş paneliyle çalışan bir çekim çözümü talep ettiler. İzgi ve ekibi, bu talep doğrultusunda cihazı tasarlayıp arazide denedi ve tuta'yı yakalamayı başardı. Cihazın çalışırken çekilen videosu ve yapılan araştırmalar sonucunda, benzerine yalnızca Hindistan'da yakın bir çözüm bulunduğu tespit edilip patent başvurusu yapıldı.
etki ve kalite artışı
İzgi'ye göre sistem, domates üretiminde tuta'ya karşı ilaç kullanılmasını gereksiz kıldı. Ayrıca mantar üretiminde de olumlu sonuçlar alındı; üreticilerin mücadele ettiği 4 familyadan 16 çeşit mantar sineği arasında en küçüğünün yetişkininin 0,4 cm, en büyüğünün ise 4–5 milim büyüklüğünde olduğu belirtiliyor. İzgi, bu sineklerle mücadelede yoğun ilaç kullanımının söz konusu olduğunu, geliştirilen sistemle mantar üretiminde ilaçsız üretimin mümkün hale geldiğini ve bunun kaliteye doğrudan olumlu yansıdığını aktardı.
uygulama ve konumlandırma
İzgi, tuzakların etkin olması için cihazların 4–5 metre yüksekliğe yerleştirilmesi gerektiğini belirtti. Domates tuta kelebeğinin taze yapraklara yumurta bıraktığı; elma iç kurdunu bırakan güvelerin ise taç yaprakları üzerinde uçtuğu vurgulanarak, ışığın zararlıların uçuş seviyesinden görünür olmasının önemine işaret edildi. Bu nedenle fide dikiminden itibaren bitki boyu arttıkça cihazların yükseltilmesi gerektiği ifade edildi.
ar-ge çalışmaları ve diğer zararlılar
AR-GE sürecinde cihazın elma kurdu ve toprakta zarara yol açan manas kurdu (halk arasında katı lokma, dana burnu) gibi türler üzerinde de denendiği aktarıldı. İzgi, toprağın içinde yaşayan bu kurtların çıkıp çiftleştikten sonra dişilerin 80–100 yumurta bırakabildiğini, ortaya çıkan bireylerin tekrar toprağa girip zararı sürdürebildiğini anlattı. Ekibin yöntemi, uçkunlaşan bireyleri toplayıp çiftleşip yumurta bırakmalarına fırsat vermeden engellemek ve böylece iki yıl üst üste çıkanları tespit edip toplamak suretiyle toprağın temizlenmesini sağlamak olarak özetlendi.
Sonuç olarak, geliştirilen ışık tuzağı sistemi sahada olumlu sonuçlar veriyor; üretimde ilaç kullanımını azaltma, kaliteyi yükseltme ve farklı zararlılara karşı alternatif bir mücadele yöntemi sunma potansiyeli taşıyor. Patent süreci devam eden sistemin daha geniş uygulamalarda değerlendirilmesi amaçlanıyor.
MAKİNE MÜHENDİSİ ALİCAN İZGİ SİSTEM HAKKINDA KONUŞTU
