Seminer ve açılış
Anadolu Üniversitesi Stratejik Araştırmalar Merkezi (ANASAM) tarafından düzenlenen "Pax Americana: Yolun ve Teorinin Sonu mu?" başlıklı seminer, İletişim Bilimleri Fakültesi Şener Şen Salonu'nda gerçekleştirildi. Etkinliğin açılış konuşmasını yapan Rektör Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel, küresel gelişmelerin günlük hayata etkilerine dikkat çekti.
Rektör Adıgüzel, "Küresel dünyada ‘bizi ilgilendirmiyor’ deme lüksüne kimse sahip değil. Amerika’nın politikaları, liderlerin açıklamaları doğrudan ekonomiye yansıyor. Kahve fiyatından akaryakıta kadar birçok alanda bu etkileri hissediyoruz" sözleriyle, üniversitelerin bu konularda akademik ve bilimsel bir sorumluluğu olduğunu vurguladı.
Prof. Dr. Murat Çemrek'in değerlendirmesi
Amerikan hegemonyasında kırılma
Necmettin Erbakan Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Çemrek, Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Köksal Büyük'ün moderatörlüğünde gerçekleştirdiği konuşmada "Pax Americana" kavramını politik ekonomi ve uluslararası ilişkiler perspektifinden ele aldı. Çemrek, Amerikan hegemonyasının uzun süredir yıprandığını belirterek, doların küresel sistemdeki belirleyici rolüne rağmen yeni güç dengelerinin ortaya çıktığını ifade etti.
Konuşmasında özellikle "petro-dolar" sistemi ve "senyoraj para" kavramlarına dikkat çeken Çemrek, küresel ekonomik düzenin hâlâ büyük ölçüde ABD merkezli olduğunu ancak bu yapının kırılganlıklar taşıdığını vurguladı.
Demokrasiler, otoriter rejimler ve normlar
Çemrek, dünya genelinde siyasal sistemlerin dönüşümüne işaret ederek "Günümüzde demokrasiler gerilemekte ve otoriter ya da rekabetçi otoriter rejimler yükselişe geçmektedir. Pax Americana tamamen sona ermedi ancak ciddi bir kırılma yaşandı" değerlendirmesinde bulundu.
Uluslararası hukuk ve güç ilişkileri
Soru-cevap bölümünde uluslararası hukuk ve örgütlerin işlevine ilişkin gelen eleştirilere yanıt veren Çemrek, "Küresel düzende belirleyici unsur çoğu zaman güç ilişkileridir. Hukuk çoğu zaman siyaseti değil, siyaset hukuku şekillendirir. Uluslararası sistemde normlar büyük ölçüde güç dengeleri doğrultusunda oluşur" ifadelerini kullandı.
Konuşmasında hegemonya tartışmalarına atıf yaparken Robert Cox'un yaklaşımlarına değinen Çemrek, bu kavramı açıklamak için kullandığı örnekte feminist teoriden bir benzetme ile "Kocamdır, döver de sever de" söylemini aktararak hegemonyanın nasıl rıza üretip ikna edebildiğini anlattı.
Yumuşak güç, askeri kapasite ve geleceğe ilişkin işaretler
Çemrek, mevcut askeri ve teknolojik kapasitenin ("dünya genelinde 1100 askeri üssünüz olabilir, tüm dünyayı dijital olarak kontrol edebilirsiniz") sert güç gösterisinin ötesinde, esas değişimin yumuşak güç alanında gerçekleştiğini vurguladı. Eskiden "Amerikan Rüyası"na yönelen küresel çekimin giderek azalması ve alternatif modellerin ortaya çıkmasının, hegemonik yapıda dönüşüm sinyalleri verdiğini belirtti.
Konuşmasını, küresel sistemdeki kırılmaların yeni bir düzenin habercisi olabileceğini ancak bu dönüşüm sürecinin henüz tamamlanmadığını hatırlatarak sonlandırdı.
Etkinlik katılımcıları ve kapanış
Seminere konuşmacı olarak katılan Prof. Dr. Murat Çemrek'e, Anadolu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yusuf Adıgüzel tarafından hediye takdimi yapıldı. Etkinlikte Rektör Yardımcıları Prof. Dr. Erkan Erdemir ve Prof. Dr. Köksal Büyük, İletişim Bilimleri Fakültesi Dekanı ve Rektör Danışmanı Prof. Dr. Barış Kılınç, Anadolu Üniversitesi Yönetim Kurulu Üyeleri, Genel Sekreter Ecevit Öksüz ve öğrenciler yoğun ilgi gösterdi.
ANADOLU ÜNİVERSİTESİ STRATEJİK ARAŞTIRMALAR MERKEZİ (ANASAM) TARAFINDAN DÜZENLENEN "PAX AMERİCANA: YOLUN VE TEORİNİN SONU MU?" BAŞLIKLI SEMİNER, İLETİŞİM BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ŞENER ŞEN SALONU’NDA GERÇEKLEŞTİRİLDİ.
