'Almanya'da 'steak döner' tartışması:
Almanya'da yıllardır Türk mutfağının sembollerinden biri haline gelen yaprak dönerin son dönemde 'Steak Döner' adıyla anılması, sektörde tepki yarattı. Berlin'de uzun yıllardır restoran ve otel işletmeciliği yapan Saim Aygün, bu isim değişikliğine karşı çıkarken, isim ve tarifin korunması gerektiğini savundu.
Aygün, 'Neden yaprak döner demiyorsun? Neden döner kebap demiyorsun?' diye sorarak, yapılan isimlendirmeyi kimlik ve marka açısından sakıncalı bulduğunu belirtti. Ayrıca 'Ahmet ya da Mehmet’in adını da Hans ya da Thomas mı yapalım?' ifadeleriyle kültürel benzerlik vurgusu yaptı.
Göç, markaleşme ve dönerin Almanya yolculuğu:
30 Ekim 1961 tarihli İşgücü Anlaşması'nın ardından Almanya'ya giden Türk ailelerinin kurduğu işletmeler, zamanla döneri Almanya'da geniş kitlelere tanıttı. Aygün, bu dönüşümde Türk restoranlarının payına dikkat çekerek, dönerin bugün sokaklarda önceki yıllara göre çok daha fazla satıldığını, bir dönem 30 kilogram seviyesinden bugün 3 ton, 5 tonlara çıktığını söyledi.
Aygün'ün anlattıklarına göre, Almanya'da dönerin kabul görmesi bir süreç almış; başlangıçta yerel halk tereddüt gösterirken, zamanla döner 'Avrupa'da kabul gören fast-food' seçeneklerinden biri haline geldi. Buna karşın, yaptırım ve isimlendirme tercihleri sektörün kimlik tartışmasını yeniden alevlendirdi.
Ekonomik gerçeklik ve gurbetçi perspektifi:
Saim Aygün, kendi geçmişine de göndermede bulunarak, yaklaşık 50 yıl önce Almanya'ya gelen kuşağın kazandığını biriktirdiğini, bugünün koşullarında ise bunun artık zorlaştığını ifade etti. Aygün, Berlin'de 46 yıldır yaşadığını ve aile şirketinde 17-18 şubede restoran işletmeciliği yaptığını, son 15 yıl içinde ise otelcilik ile restoran işlerini birlikte yürüttüklerini söyledi.
Artan maliyetlere dikkat çeken Aygün, 'Aldığımız ürünler, etlerimiz her şeyimiz çok pahalı. Bunu yansıtmaya çalıştığımız zaman insanlar, "Çok pahalısınız" diyor' şeklinde yaşanan çelişkiyi özetledi. Ayrıca gurbetçiliğin eskisi kadar sosyal ve ekonomik cazibesi kalmadığını, tasarruf yapmanın zorlaştığını vurguladı.
Marka, tarif ve kültürel sahiplik çağrısı:
Aygün'ün eleştirisi sadece bir isim tartışmasından ibaret değil; o, aynı zamanda yaprak döner ve döner kebab gibi tariflerin korunması, doğru tanıtımı ve markalaşma bilincinin geliştirilmesi gerektiğini savunuyor. 'Dönerin bir tarifi var. Döner kebabın bir tarifi var' sözleri, gastronomik miras olarak bu lezzetlerin korunmasına dair çağrıyı içeriyor.
Sektör temsilcileri arasında devam eden bu tür tartışmalar, hem tüketici beklentilerini hem de işletmelerin ekonomik sürdürülebilirliğini doğrudan etkiliyor. Aygün'ün mesajı, yerel tariflere ve markaya sahip çıkılması; isimlendirme ve sunum tercihlerinin kültürel kimliği gözeterek yapılması yönünde.
Sonuç olarak, Almanya'da dönerin yaygınlığı ve ekonomik büyüklüğü tartışma götürmezken, kimlik ve marka meseleleri de eş zamanlı olarak gündemde kalmaya devam ediyor. Aygün'ün tepkisi, bu tartışmayı hem sektör içi hem kamuoyuna taşıyan bir işaret niteliği taşıyor.
ÜNLÜ TÜRK RESTORANININ SAHİBİ SAİM AYGÜN, SON DÖNEMDE ‘STEAK DÖNER’ İSMİNİ KULLANANLARA KARŞI, "NEDEN YAPRAK DÖNER DEMİYORSUN? NEDEN MARKAMIZA SAHİP ÇIKMIYORUZ? AHMET YA DA MEHMET'İN ADINI DA HANS YA DA THOMAS’MI YAPALIM" İFADELERİNİ KULLANARAK TEPKİ GÖSTERDİ.
