Ali İhtiyar, dizilerde türkü ve nefes kullanımını eleştirdi
Kanada (Montreal) ve Türkiye’de çalışmalarını sürdüren ödüllü fotoğraf sanatçısı, yönetmen ve görüntü yönetmeni Ali İhtiyar, İstanbul Arel Üniversitesi İletişim Fakültesi tarafından düzenlenen "Sessizliğin Ağırlığı" başlıklı sanal fotoğraf sergisi, film gösterimleri, türkü dinletisi ve söyleşi programında mafya ve pavyon temalı dizilerde türkü ve nefes kullanımına tepki gösterdi.
Eleştirinin gerekçesi
İhtiyar, kullanımı eleştirirken sorunun yalnızca estetik değil, kültürel ve manevi anlamların yok olması olduğunu vurguladı. İhtiyar, sözlerini şöyle sürdürdü: "Türkülerin ve nefeslerinin mafya dizilerinde olur olmaz yerlerde kullanılması gerçekten çok rahatsız edici. Artık bununla ilgili birtakım adımların atılması gerekiyor. Örneğin, Pir Sultan Abdal’ın, Âşık Mahzuni Şerif’in, Neşet Ertaş’ın ya da Karacaoğlan’ın eserlerinin mafya karakterleriyle özdeşleştirilerek sunulması son derece tehlikeli bir durum. Çünkü bu kullanım, nefeslerin ve türkülerin özündeki mesajı, derin anlamı ve manevi içeriği kaybettiriyor."
Toplumsal algı ve kültürel dönüşüm
İhtiyar, dizilerde nefeslerin ve halk türkülerinin kullanılmasının toplumdaki kültürel algıyı değiştirdiğini belirterek bu eserlerin inanç ve kültür dünyasının önemli parçaları olduğunu vurguladı. İhtiyar şu tespitleri paylaştı: "Asıl sorun, türkülerin ve nefeslerin anlamlarını yitirmesi. Bir süre sonra insanlar bu eserleri dizilerdeki mafya karakterleriyle özdeşleştiriyor. Böylece türkülerin taşıdığı kültürel ve manevi anlam başkalaşıyor. Bence temel risk de burada."
Kültürün temsili ve yapımcılara çağrı
Sanatçı, mafya ve pavyon temalı yapımlarda bağlama ve Anadolu kültürünün yanlış temsillerle sunulduğunu; bunun toplumda kültürel yozlaşma algısına yol açtığını ifade etti: "Benzer bir durum bazı pavyon dizilerinde de görülüyor. Bağlama çalan insanları ya da Anadolu kültürünü kaba, küfürlü ve yoz bir yaşam tarzıyla ilişkilendiren bir temsil ortaya çıkıyor. Böylece bir kültür yozlaştırılmış oluyor."
İhtiyar, yapımcılara yönelik olarak kültürel mirasa daha duyarlı olunması çağrısında bulundu ve mafya dizilerinin bu eserleri kullanmak yerine kendi müziklerini üretmeleri gerektiğini belirtti: "Ancak özellikle mafya dizileriyle bu eserler arasında artık bir mesafe konulması gerektiğini düşünüyorum. İsterlerse kendilerine özgü müzikler üretsinler... Ancak yine de bu konuda bir şeyler yapılması gerektiğini düşünüyorum."
İSTANBUL AREL ÜNİVERSİTESİ İLETİŞİM FAKÜLTESİ TARAFINDAN SANATÇI ALİ İHTİYAR'IN "SESSİZLİĞİN AĞIRLIĞI" BAŞLIĞIYLA; SANAL FOTOĞRAF SERGİSİ, FİLM GÖSTERİMLERİ, TÜRKÜ DİNLETİSİ VE SÖYLEŞİ PROGRAMI DÜZENLENDİ.
