Ali Çandır: COP31’de yeşil dönüşüm fırsatını değerlendirelim
Meclis toplantısı ve 106. kuruluş yıldönümü
Antalya Ticaret Borsası (ATB), kuruluşunun 106. yıl dönümünde Haziran Ayı Meclisini Meclis Başkanı Erdoğan Ekinci başkanlığında topladı. Toplantıda ATB’nin 106. yıl videosu sunuldu ve yönetimin bir aylık çalışmaları üyelerle paylaşıldı.
Meclis Başkanı Erdoğan Ekinci, "Bugün, Borsamızın 106. kuruluş yıl dönümünü kutlamanın gururunu yaşıyoruz. 23 Haziran 1920’den bugüne Antalya Ticaret Borsası, üreticimizin, tüccarımızın, üyelerimizin ve sektörlerimizin yanında olmuş" sözleriyle geçmişe ve emeğe atıfta bulundu.
Ekonomik görünüm: büyüme ve sektör performansı
ATB Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, 2026 yılı ilk çeyrek verilerine göre milli gelirin ilk üç ayda reel olarak yüzde 2,5 arttığını, bunun son 32 yılın ilk çeyrek ortalama büyümesinin yaklaşık yarısı kadar olduğunu belirtti. Çandır, "Yani büyümede ciddi bir ivme kaybı yaşamaktayız" değerlendirmesinde bulundu.
Tarım sektörünün ilk çeyrekte yüzde 4,6 büyüdüğünü ve bunun tarımdaki ortalama büyümenin iki katı olduğunu ifade eden Çandır, bu büyümenin kısmen dipten çıkış etkisiyle gerçekleştiğini söyledi. Buna karşın imalat sanayinin iki yıl üst üste ilk çeyrekte küçülmesi dikkat çekti; imalat sanayi geçen yıl ilk çeyrekte yüzde 2,3 daralmışken, bu yıl yüzde 1,4 daraldı.
Çandır, hizmetler sektörünün genel ekonomi içinde giderek artan payına işaret ederek, hizmet odaklı büyümenin tarım ve imalatın gelişimini baskılayabileceği uyarısında bulundu ve tarım ile imalatın motive edilmesinin sürdürülebilir ekonomik yapı için zorunlu olduğunu vurguladı.
Tarımın durumu ve öncelikler
Başkan Çandır, ekonominin son 23 çeyrektir kesintisiz büyümesinin sevindirici olduğunu belirtirken, bu süre zarfında tarım sektörünün 10 kez küçüldüğünü vurguladı: "Genel ekonomik eğilimden bu kadar ayrışan bir dalgalanma, sektörümüzü diğer baskıların da üzerinde zayıflatmaktadır."
Çandır, tarımın ülke ve kent ekonomisi için hayati önem taşıdığını belirterek, su yönetimi başta olmak üzere tarımı cazip hale getirecek politikalar üzerinde uzman desteğiyle çalışmalar yürüttüklerini söyledi. Tarımsal üretimde kayıt dışılığın azaltılmasına ve çiftçilerin sosyal güvenlik şemsiyesi altına alınmasına yönelik özel bir sosyal güvenlik modeli üzerinde çalışıldığını da paylaştı.
Antalya ekonomisinin dinamikleri
Antalya’nın yılın ilk üç ayında ülke ekonomisiyle uyumlu bir seyir izlediğini, sonraki aylarda kent ekonomisinin beklenen hareketliliği yakalayamadığını söyleyen Çandır, turizm sektörünün kur-enflasyon farklılığı nedeniyle rekabetçi fiyat oluşturmada zorluk yaşadığını, bunun tedarikçi ve bağlı tüm kesimleri etkilediğini belirtti.
Çandır, kentteki bazı cari göstergeleri şu şekilde paylaştı: çekle işlem hacmi Nisan itibarıyla kentte yüzde 3, ülke genelinde yüzde 8 azalmış; karşılıksız çek hacmi kentte yüzde 60, ülkede yüzde 29 artmış; protestolu senet tutarı kentte yüzde 120, ülkede yüzde 117 yükselmiştir. Aynı dönemde nakdi krediler kentte yüzde 52, ticari krediler kentte yüzde 51 artarken, tarımsal krediler kentte yüzde 39 artmıştır.
İhracatta Antalya pozitif ayrışıyor; tarım ve gıda ihracatı kentte yüzde 9,1 artarken ülke genelinde yüzde 0,5 azalma görülmüştür. Toplam ihracat kentte yüzde 8,4, ülkede yüzde 1,2 artmıştır. Çandır, bu verilerin Antalya’nın üretim ve ihracat kabiliyetini koruduğunu ancak sürdürülebilirlik için maliyet, finansman ve rekabetçilik desteklerine ihtiyaç olduğunu ortaya koyduğunu belirtti.
ATB çalışmaları: zeytinyağı yarışması, su ve zirveler
Çandır, ATB’nin Antalya Valiliği himayesinde, Antalya İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ve İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile birlikte ilk kez düzenlediği Antalya Natürel Sızma Zeytinyağı Kalite Yarışmasına 84 başvuru yapıldığını ve 4 kategoride 45 üreticinin ödül aldığını hatırlattı. Çandır, yarışmanın kalite, izlenebilirlik ve markalaşma açısından katkı sağlayacağına inandığını söyledi.
ATB’nin 2026 temasını Su olarak belirlediğini aktaran Çandır, suyun tarım, turizm, sanayi, ticaret ve kent yaşamının ortak meselesi olduğunu vurguladı. Bu kapsamda yerel yönetimler, meslek örgütleri, sivil toplum kuruluşları ve özel sektörle çalıştaylar düzenlenip ardından bir Su Zirvesi gerçekleştirilerek Antalya için ortak bir öneri seti oluşturulması hedefleniyor.
Ayrıca tarım teknolojilerini odağına alacak Tarım Teknolojileri Zirvesi hazırlıklarının sürdüğünü belirten Çandır, zirvenin üreticilerin yeni teknolojilere erişimini kolaylaştırmayı, verimliliği artırmayı ve Antalya tarımını rekabetçi hale getirmeyi amaçladığını söyledi.
Sürdürülebilirlik gündemi ve COP31 çağrısı
Çandır, TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu’nun ev sahipliğinde ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un katılımıyla düzenlenen COP31 Business Foruma katıldığını anımsatarak, "COP31 ile birlikte Antalya, iklim değişikliği ve sürdürülebilirlik gündeminin küresel ölçekte en önemli buluşma merkezlerinden biri olacaktır" dedi.
Çandır, TOBB’un ve TOBB Başkanının üstlendiği rolün ülke ve iş dünyası için önemli bir kazanım olduğunu belirterek, COP31’in Antalya’nın uluslararası görünürlüğüne, yatırım ortamına ve sürdürülebilirlik vizyonuna katkı sunacağını; özellikle tarım, gıda, su, enerji, lojistik ve turizm sektörlerinde üyeler için yeşil dönüşüm, iklim finansmanı ve uluslararası iş birlikleri açısından fırsatlar doğuracağını vurguladı.
Finansmana erişim ve TOBB Nefes Kredisi
Mecliste finansmana erişimin üyeler için en önemli gündemlerden biri olduğuna dikkat çeken Çandır, TOBB öncülüğündeki TOBB Nefes Kredisi paketinin işletmeler için destek sağlayacağını belirtti. 2026 yılında toplam 100 milyar TL kredi hacmi hedeflenen programın, ilk 25 milyar TL diliminin 8 Haziran itibarıyla açıldığını; oda ve borsa üyesi işletmelerin program kapsamında azami 3 milyon TL kredi kullanabileceğini aktardı.
Çandır, destek için TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu, KGF ve katkı sunan bankalara teşekkür etti.
Son değerlendirme
Meclis oturumunda üyeler de sektörleriyle ilgili değerlendirmelerde bulundu. Ali Çandır’ın sunumu, Antalya için tarım, su yönetimi ve sürdürülebilirlik odaklı politikaların önemini ve COP31’in sunacağı fırsatları öne çıkardı.
MECLİS BAŞKANI ERDOĞAN EKİNCİ
