Toroslar'da kuzugöbeği sezonu başladı
Antalya'nın Akseki ilçesinde, halk arasında 'göbek' olarak bilinen kuzugöbeği mantarı sezonu açıldı. Toros Dağları'nın yüksek kesimlerinde ve özellikle sedir ile ladin ağaçlarının bulunduğu nemli alanlarda doğadan toplanan mantarın taze kilogramı 1.500 TL'den alıcı buluyor.
Hasat döneminin seyri
Akseki'de her yıl Nisan ayının ilk haftalarında başlayan kuzugöbeği sezonu, bu yıl bahar yağmurlarının etkisiyle erken açtı. Yağışların devam etmesi halinde hasadın Mayıs ayı sonuna kadar sürmesi bekleniyor.
Toplama geleneği ve ekonomik boyut
Yörede 7'den 70'e herkesin katıldığı kuzugöbeği mesaisi, sabahın erken saatlerinde dağlara çıkılarak yürütülüyor. Toplayıcılar gün boyu arazi tarayarak mantar arıyor; bir kişinin günlük ortalama 1 ila 5 kilogram arasında ürün bulabildiği belirtiliyor. Bölge halkı için kuzugöbeği, hem gelir kaynağı hem de kültürel bir değer olarak öne çıkıyor.
52 yaşındaki Fatma Kara, yaklaşık 40 yıldır kuzugöbeği topladığını belirterek, 'Bu mantarın zamanı gelince sabah erkenden eşim ve çocuklarımla birlikte dağlara çıkarız. Karış karış gezeriz. Bazen 1 kilo, bazen 5-6 kilo bulduğumuz olur. İlk çıktığında kilosu 4 bin liraydı, şimdi bin 500 liraya düştü' diye konuştu. Günlük toplama yapan Mehmet Kara ise: 'Kuzugöbeği mantarı her yerde çıkmaz. Güneş gören, karlı, sedir ve ladin ağacı olan bölgelerde çıkar. Kuzugöbeğini toplamak oldukça zahmetli bir iştir. Sabahtan akşama kadar ağaçların dibini gezerek kuzugöbeği arıyoruz' ifadelerini kullandı.
Yetişme koşulları ve güvenlik uyarıları
Toros Dağları'nda genellikle 1.000 ila 1.800 rakım arasındaki nemli ve ağaç köklerine yakın alanlarda yetişen kuzugöbeğinin, özellikle 8–12 derece toprak sıcaklığında verimli olduğu belirtiliyor. Bölgeye özgü etli ve lezzetli türler tercih ediliyor; bunun yanında doğada 'yalancı kuzugöbeği' denilen zehirli türler de bulunduğundan toplama ve tüketim aşamasında dikkatli olunması gerekiyor. Kuzugöbeğinin Latince adı Morchella esculenta olarak biliniyor.
Depolama ve tüketim
Toplanan kuzugöbeklerinin bir kısmı taze satılarak gelir sağlarken, bir kısmı kurutularak kış ayları için saklanıyor. Yöre halkı kurutulan mantarı etli yemeklerde ve nohutla birlikte tüketerek sofralarını zenginleştiriyor. Kuzugöbeği sezonu, Akseki için hem ekonomik hem de kültürel açıdan önemli bir dönem olmaya devam ediyor.
Bin 800 rakımlı dağlardan toplanıp kilosu bin 500 liradan satılıyor
