Akdeniz Üniversitesi'nden verem araştırmalarında uluslararası tanınırlık
Akdeniz Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ahmet Yılmaz Çoban, Mycobacterium tuberculosis alanındaki bilimsel çalışmalarıyla uluslararası akademik etki sıralamasına girdi. ScholarGPS tarafından yayımlanan değerlendirmede Çoban, yaşam boyu etki kategorisinde dünya genelinde 104’üncü sırada; son 5 yıllık çalışmaları kapsayan kategoride ise 87’nci oldu.
Araştırma ve geliştirme odağı
Prof. Dr. Çoban, çalışmalarının ağırlıklı olarak Mycobacterium tuberculosis için yeni tanı ve ilaç duyarlılık yöntemleri geliştirilmesi, antitüberküloz ilaçların etkinliğinin değerlendirilmesi ve yeni tedavi yaklaşımlarının araştırılması üzerine yoğunlaştığını belirtiyor. Özellikle ilaç dirençli tüberkülozun erken ve doğru tanılanmasına yönelik yöntem geliştirme çalışmaları üzerinde durduklarını vurguluyor.
Araştırma, tanı ve eğitim faaliyetlerini aynı çatı altında toplamak amacıyla 2019 yılında kurulan Verem Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi ile bu alanda önemli bir altyapı oluşturduklarını ifade etti.
Uluslararası patentli özgün besiyeri
Mikobakterilerin laboratuvar ortamında çoğaltılması amacıyla geliştirilen özgün besiyerlerinin uluslararası patentle korunduğunu aktaran Çoban, bu çalışmaları AYC.2.1. broth ve AYC.2.2. agar gibi ürünlerle uygulamaya dönüştürmeyi hedeflediklerini söyledi. Amaç, laboratuvar bulgularını klinik uygulamaya aktarıp tüberküloz tanı ve tedavisine katkı sağlamaktır.
İlaç dirençli tüberküloz ve sahadaki zorluklar
Çoban, tüberkülozla mücadelede en önemli sorunlardan birinin çok ilaca dirençli (MDR-TB) ve yaygın ilaç dirençli (XDR-TB) suşların artışı olduğunu belirtti. Ayrıca tanıda gecikmeler, yeni ilaçlara karşı direnç gelişimi ve bazı bölgelerde sağlık hizmetlerine erişimde yaşanan güçlüklerin mücadeleyi zorlaştırdığını vurguladı.
Türkiye’de tüberküloz kontrol programlarının başarılı yürütüldüğünü kaydeden Çoban, dirençli vakaların erken teşhisi ve moleküler epidemiyolojik çalışmaların artırılmasının önemine dikkat çekti. Dünya genelinde ise hızlı, düşük maliyetli tanı yöntemleri ve yeni antitüberküloz ilaçların geliştirilmesine ihtiyaç bulunduğunu belirtti.
Başarıyı ekip çalışmasına atfetti
Uluslararası sıralamadaki başarısını kişisel bir kazanım olarak görmediğini söyleyen Çoban, «Bu başarı yalnızca kişisel bir kazanım değil; birlikte çalıştığım ekip arkadaşlarımın, öğrencilerimin, Akdeniz Üniversitesi’nin ve ülkemizde bilimsel araştırmalara sağlanan desteklerin ortak bir ürünüdür» dedi. Sıralamaları hedef değil, daha nitelikli çalışmalar üretmek için motivasyon kaynağı olarak değerlendirdiğini ekledi.
VEREM ARAŞTIRMALARINDAKİ BİLİMSEL ÇALIŞMALARIYLA DÜNYA SIRALAMASINA GİREN AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ ÖĞRETİM ÜYESİ PROF. DR. AHMET YILMAZ ÇOBAN
