Akdeniz Üniversitesi'nde PKU Dostu Mutfak atölyesi gerçekleştirildi
Akdeniz Üniversitesi'nde, Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın "Gönüllüyüz Biz" projesi kapsamında desteklenen PKU Dostu Mutfak: Düşük Proteinli Beslenme İçin Uygulamalı Eğitim Projesi düzenlendi. Etkinlik, Turizm Fakültesi öğretim üyelerinden ve proje koordinatörü Doç. Dr. Adem Arman öncülüğünde, Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü öğrencileri ile Çocuk Metabolizma Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Ayşe Ergül Bozacı katkılarıyla gerçekleştirildi.
Atölye içeriği ve uygulamalar
Gastronomi Bölümü uygulama mutfaklarında yapılan atölyede, düşük proteinli ürünler kullanılarak yaş pasta ve hamburger yapımı uygulamalı olarak gösterildi. Katılımcılara düşük proteinli beslenmenin günlük hayata nasıl uyarlanacağı, ürün seçimi, pişirme teknikleri ve güvenli mutfak uygulamaları hakkında bilgi verildi. Uygulamalı eğitim, ailelere pratik tarifler ve alternatif malzeme kullanımına ilişkin somut örnekler sundu.
Katılımcılar ve gönüllü öğrenciler
Etkinliğe Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. Yıldıray Çete, Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Yeşim Şenol, Toplumsal Duyarlılık ve Katkı Projeleri Koordinatörü Prof. Dr. Gül Coşkun Değirmen ve Hastane Başmüdürü Hatice Yavuz Yüce katılarak destek verdi. Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölümü öğrencilerinden gönüllü olarak görev alanlar: Gamze Nur Sayıcı, Atakan Kalkan, Berat Aslan, Ahmet Kıraç, Nazar Yerlikaya, Nilsu Akgün, Mehmet Polat Balcı, Sahra Nisa Başhan, Yusufcan Aydar, Selman Arslan, Ahmet Melih Nari, Ceren Yağcı, Osman Ali Kuzgun, Nehir Narin, Efe Erol, Perihan Canbolat, Ezra Zin Küçükbayrak ve Eren Yemişken, uygulamalı eğitim sürecine aktif katkı sundu.
Erken tanı ve takip önemine vurgu
Akdeniz Üniversitesi Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. Yıldıray Çete, toplumsal katkının önemine dikkat çekerek PKU'nun topuk kanı testiyle erken dönemde tanınmasının çocukların tamamen normal bir hayat sürmesini sağladığını belirtti. Çete, tanının gecikmesi durumunda çocukların engelli birey haline gelebileceğini, bu nedenle erken taramanın basit ama hayati bir önlem olduğunu vurguladı. Ayrıca Çocuk Metabolizma Bilim Dalı'nın bu konuda bölge için referans merkezlerinden biri olduğunu ifade etti.
Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Yeşim Şenol, ailelerin bilinçlenmesinin önemine dikkat çekti: "Burada Tıp Fakültesi ve Gastronomi Bölümü ortak iş birliği içerisinde toplum sağlığı açısından çok önemli bir konu üzerinde... Ailelerin bilinçli seçim yapması, bilinçlenmesi önemli" dedi.
Hastalığın doğası ve tedavi yaklaşımı
Doç. Dr. Ayşe Ergül Bozacı hastalığın tıbbi boyutunu anlatarak, "Bir damla topuk kanıyla sağlanabilen Fenilketonüri Hastalığı'nın... fenilalanin kanda birikip beyinde olumsuz sonuçlara neden oluyor" ifadelerini kullandı. Bozacı, tedavinin büyük oranda diyet tedavisi olduğunu, gerektiğinde bazı ilaçların da kullanılabildiğini ve uygun diyetle çocukların tamamen normal zekâya sahip olabildiğini belirtti. Atölyede gösterilen uygulamalar, tedavi sürecinde ailelere pratiğe dayalı mutfak çözümleri sundu.
Uygulamalı tarifler: Normal hissetmek amaçlandı
Doç. Dr. Bozacı, PKU'lu çocukların normal yumurta, balık, tavuk, normal undan yapılan ekmekler ve kuru bakliyatlar gibi birçok proteinli ürünü tüketemediğini, sebzelerin ise miktar hesabına göre daha uygun olduğunu aktardı. Önceki atölyede sebzeden yapılan ve ette farkı anlaşılmayan köfte ile düşük proteinli ekmek ürettiklerini, bu etkinlikte ise düşük proteinli kek ve krema kullanarak yaş pasta yapıldığını belirtti. Amaç, doğum günleri gibi özel günlerde çocukların "normal" hissetmesini sağlamaktı.
Ailelerin katılımı ve etkinlik sonu
Atölyeye torunu için katılan Gülsen Güvenç, "Torunum 10 yaşında. Çok mutluyum. Ona bir şey yaptığım, sevdirebildiğim ve yedirebildiğim için mutluyum" diyerek duygularını paylaştı. Etkinlik, yapılan pastalar ve toplu fotoğraf çekimi ile sona erdi.
Sonuç olarak, Akdeniz Üniversitesi'nde düzenlenen atölye, PKU'lu çocuklara ve ailelerine düşük proteinli beslenme konusunda uygulamalı bilgi ve güvenli mutfak uygulamaları sunarak erken tanı ve sürekli izlem vurgusunu güçlendirdi.
AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ’NDE FENİLKETONÜRİ HASTALIĞINA (PKU) SAHİP ÇOCUKLAR VE AİLELERİNE DÜŞÜK PROTEİNLİ ÜRÜNLERLE TARİF UYGULAMALARI YAPILARAK GÜNLÜK HAYATA UYARLANABİLİR BESLENME ÖNERİLERİ SUNULDU.
