beun akademisyenlerinden deprem sonrası hızlı hasar tespiti:
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Mühendislik Fakültesi öğretim üyeleri Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu ve Dr. Seda Akduman tarafından geliştirilen sistem, deprem sonrası binalardaki muhtemel hasarı kısa sürede belirlemeyi amaçlıyor. Sistem, Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından tescillendi ve binanın deprem sırasında gerçekleştirdiği salınımı ölçerek tasarım aşamasında beklenen davranışla karşılaştırmayı hedefliyor.
sistem nasıl çalışıyor:
Geliştirilen cihaz binanın taşıyıcı sistemine monte edilen ivmeölçerlerle çalışıyor. Cihaz batarya ile ya da prize bağlanarak devrede kalabiliyor ve deprem ya da başka bir kaynaktan kaynaklanan sarsıntıları eş zamanlı olarak kaydediyor. Kaydedilen veriler, binanın tasarım periyodu ile karşılaştırılıyor; karşılaştırma sonucu mobil telefon üzerinden binada yaşayanlara iletilebiliyor. Kutoğlu bu yaklaşımı, vatandaşların 'Bu sarsıntı gerçekten tehlikeli miydi, bina bu sarsıntıya karşı iyi bir cevap verdi mi, dayanıklı mı?' şeklindeki sorularına hızlı yanıt sağlamak üzere geliştirdiklerini belirterek özetliyor.
uyarı kriterleri ve sınırlamalar:
Dr. Seda Akduman, her yapının kendine özgü doğal frekansının bulunduğunu ve tasarım aşamasında zemin sınıfı, bina tipi, kat yüksekliği gibi parametrelere göre beklenen salınımın hesaplandığını vurguluyor. Sistem, deprem anında ölçülen davranışı bu tasarım değerleriyle karşılaştırıyor; eğer bina beklenenden fazla salınım gösterirse sistem otomatik hesaplamalar sonucunda 'Bina hasar almış olabilir, tekrar binaya girmek tehlikeli olabilir' şeklinde uyarı verebilecek. Kutoğlu, bunun profesyonel hasar tespitinin yerine geçmediğini, ancak vatandaşların ilk aşamadaki endişelerini azaltıp gerektiğinde daha kapsamlı incelemelere yönlendireceğini söylüyor.
serileştirme ve ulusal veri imkânı:
Akduman, patent sürecinin uzun bir çalışmanın ardından tamamlandığını, yazılıma yönelik akademik çalışmaların sürdüğünü ve bir ivmeölçer prototipiyle deneylere başladıklarını; patentin geçtiğimiz hafta tescillendiğini aktarıyor. Ürünün seri üretime geçebilmesi için yatırımcı desteği beklediklerini belirten Akduman, hedeflerinin sistemi Türkiye'deki yapılarda yaygınlaştırmak olduğunu ifade ediyor. Ayrıca sistemde kullanıcıların girdiği bilgilerin bir veri tabanında biriktirilmesiyle Türkiye'nin yapı stokuna ilişkin değerli bir envanter oluşturma potansiyeli bulunduğunu vurguluyor. BEUN'lu akademisyenlerin geliştirdiği sistem, patent tescilinin ardından ürünleştirme ve seri üretime geçme aşamalarında ilerlerken, deprem sonrası hızlı ön değerlendirme imkânı sunmayı amaçlıyor.
DR. SEDA AKDUMAN AÇIKLAMALARDA BULUNDU.
