Mecliste faaliyet raporları üzerinden ulaşım ve altyapı eleştirisi
İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisi Temmuz ayı ikinci oturumunda AK Partili Meclis Üyesi Zekeriya Eroğlu, İBB'nin 2020-2025 faaliyet raporlarına dayanarak kentteki ulaşım ve altyapı yatırımlarını kapsamlı şekilde değerlendirdi. Yaklaşık bir saat süren konuşmasında İETT mali yapısından metro projelerindeki ilerlemeye, zemin altı otoparklardan raylı sistem çalışmalarına kadar resmi verileri paylaştı.
İETT: yatırımdan ziyade bakım-onarım
Eroğlu, faaliyet raporlarına göre İETT'nin yolcu sayısının 2021'de 904 milyon iken 2025'te 1 milyar 318 milyona yükseldiğini; buna karşın otobüs sayısının 2.250’den 2.652’ye çıktığını aktardı. Aynı dönemde filo yaş ortalamasının 5 yıldan 13 yıla yükseldiğine dikkat çekti. Raporda yeterli yeni araç alınamaması nedeniyle bakım-onarım maliyetlerinin arttığına yer verildiğini belirten Eroğlu, yeni otobüs alımı için harcanan tutarın 353 milyon liraye, bakım ve onarım giderlerinin ise 10 milyar 940 milyon liraya ulaştığını söyledi ve İETT'nin artık "yatırım yapan" bir kurumdan ziyade "mevcut sistemi ayakta tutan" bir bakım-onarım kurumuna dönüştüğünü savundu.
Raylı sistemlerde ilerleme hızı eleştirisi
Metro projelerine ilişkin değerlendirmelerinde Eroğlu, Mahmutbey-Başakşehir-Esenyurt hattının faaliyet raporlarında 2024'te %49,1, 2025'te %52 seviyesinde yer aldığını, bir yıldaki fiziki ilerlemenin sadece %2,9 olduğunu aktardı. Kaynarca-Pendik-Tuzla hattının 13 kilometrelik plana karşı yönetim tarafından ilk etabın 3,7 kilometreye bölündüğünü, Yenidoğan-Söğütlüçeşme hattının 2019'da devralındığında %5 seviyesinde iken 2025'te ancak %8e ulaşabildiğini söyledi. Eroğlu, mevcut hızla projelerin tamamlanmasının on yılları bulabileceği eleştirisini yineledi ve "CHP'li İBB yönetimi AK Parti’den devraldığı metroları bu hızla 10 yılda ancak tamamlar" ifadelerini kullandı.
Tamamlanan hat örneği ve ödünç verilen teşekkür
Eroğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından tamamlanan 69 kilometrelik Gayrettepe-İstanbul Havalimanı-Arnavutköy Metro Hattını örnek gösterdi; hattın saatte 120 kilometre işletme hızına sahip olduğunu, İstanbul Havalimanı’nı raylı sisteme bağladığını ve kuzey gelişim aksını şehir merkeziyle entegre ederek yolculuk sürelerini azalttığını belirtti. Bu yatırım için Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile teknik ekibe teşekkür etti.
Otopark yatırımlarında karşılaştırma
Eroğlu, AK Parti döneminde ihalesi yapılan 43 zemin altı otopark projesinin toplamda 22.569 araç kapasiteli olduğunu ve 2019'daki ortalama fiziki gerçekleşme oranının %63,7 düzeyinde bulunduğunu belirtti. 2020-2025 döneminde raporlarda yer alan 8 zemin altı otopark projesinin toplam kapasitesinin 1.734 araç olduğunu ve ortalama gerçekleşme oranının %69,75 olduğunu aktardı. 2025 faaliyet raporuna atıfla mevcut yönetimin ihalesini yaptığı ve sürecini tamamladığını belirttiği otopark projelerinin durumunun yüzde sıfır olduğunu, "son beş yılda yapılan otopark sayısı sıfır" dedi.
Meclis tartışmaları: mazeret eleştirisi ve finansman iddiaları
Mecliste ayrıca Eroğlu, ulaşım yatırımlarındaki yavaş ilerlemenin çeşitli gerekçelerle açıklanmaya çalışıldığını; özellikle bürokratların imza atmaması yönündeki iddiaları kabul edilemez bulduğunu söyledi. Meclis çoğunluğunun mevcut yönetimde olduğunu hatırlatarak, gerekli kararların meclise getirilebileceğini ve sürekli mazeret üretilerek hizmet yapılamayacağını ifade etti: "Mazeret üreterek İstanbul’a hizmet edemezsiniz."
Hazine onayı verildiği iddialarına da değinen Eroğlu, Cumhurbaşkanı onayıyla hazine desteği verilen yaklaşık 12 metro projesinin bulunduğunu, bu projelerde finansman sorunu yaşanmadığını, kredilerin kullanıldığını ve bazı projelerde ihale bedelinin iki katına varan finansmanın sağlandığını söyledi. Buna rağmen projelerin neden tamamlanmadığını sorguladı.
Sonuç ve değerlendirme
Eroğlu konuşmasını, paylaştığı tüm verilerin İBB'nin kendi faaliyet raporlarından alındığını vurgulayarak tamamladı ve değerlendirme hakkını "aziz İstanbullular"a bıraktı. Konuşma, mevcut yönetimin ulaşım politikaları ve yatırım hızı konusunda Mecliste sert tartışmaların sürmesine yol açtı.
İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE MECLİSİ TEMMUZ AYI İKİNCİ OTURUMUNDA AK PARTİ GRUBU ADINA SÖZ ALAN AK PARTİ İBB MECLİS ÜYESİ ZEKERİYA EROĞLU, İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİNİN 2020-2025 FAALİYET RAPORLARI ÜZERİNDEN ULAŞIM VE ALTYAPI YATIRIMLARINI DEĞERLENDİRDİ.
