Adramytteion’da 750 m²'lik Roma villasının keşfi
Balıkesir’in Burhaniye ilçesi Ören’deki Adramytteion Antik Kenti kazılarında, yaklaşık 750 metrekarelik bir Roma villası ve zengin süslemeleri gün ışığına çıkarıldı. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi ve kazı ekibinin bilimsel danışmanı Hüseyin Murat Özgen tarafından yürütülen çalışmalar, kentin çok katmanlı tarihine yeni veriler kazandırdı.
Kazıların yürütüldüğü parselin toplamı yaklaşık 9 bin metrekare olup, açığa çıkarılan yapıda merkezi avlu etrafında kuzey, doğu ve güney salonları tespit edildi. Yapının duvarlarında freskler, salon tabanlarında ise özenli mozaikler görüldü.
Mozaiklerde dikkat çeken figürler:
Kuzey salonundaki mozaik figüratif zenginliğiyle öne çıkıyor. Girişin iki yanında isimleriyle betimlenmiş kedi ve köpek figürleri yer alıyor; Özgen bu yazıtların hayvanların muhtemelen evcil olduğunu gösterdiğini belirtiyor. Mozaiğin diğer kompozisyonlarında balık, çeşitli kuşlar, tavus kuşu ve kentin M.Ö. 4. yüzyıl sikkelerinde görülen kanatlı at betimi bulunuyor.
Öne çıkan ayrıntılardan biri, kedinin Zmaragdin adıyla yazıtlanması ve yeşil bir minder üzerinde tasvir edilmesi. Zmaragdin adı, Nil bölgesindeki Roma dönemi zümrüt madenleriyle ilişkisine işaret ediyor. Mozaiğin bir bölümünde yer alan Pygme betimi ise Kuzey Afrika mozaik geleneğine paralellik gösteriyor; Özgen, bu yazıt ve figürlerin Nil ve Kuzey Afrika bağlantılı bir karakter sunduğunu vurguluyor.
Bereket teması ve iç mekan düzenlemeleri:
Doğu salonunda geometrik kompozisyonların yanında, meyve dolu bir kupa ve kuşların yer aldığı çok renkli bir panel bulundu. Bu düzenlemenin bereket temasını öne çıkardığı değerlendiriliyor. Salonlardaki zengin ikonografi, villanın hem estetik hem de sembolik bir işlev taşıdığını gösteriyor.
Tarihlemeye ilişkin bulgular, kuzey ve doğu salonlardaki mozaik ve mimari katmanların MS 2. yüzyıl sonu ile 3. yüzyıl başlarına tarihlendiğini, güney salonun ise yıkım sonrası düzenlenmesiyle MS 4. yüzyıl sonu ile 5. yüzyıl başlarına ait olduğunu işaret ediyor.
Alanda yalnızca Roma dönemi izleri değil; villanın daha alt kotlarında Helenistik döneme ait çok evreli temel izleri, daha üst kotlarda ise Bizans dönemine ait işlik veya atölye benzeri kullanım izleri belirlendi. Bu durum, aynı alanda Helenistik’ten Roma ve Bizans’a uzanan çok katmanlı bir kültürel süreç olduğuna işaret ediyor.
Özgen ve kazı ekibi, yeni parseldeki çalışmaları tamamlayarak villanın kent içindeki konumu, işlevi ve mozaiklerdeki figürlerin Adramytteion’un Doğu Akdeniz ile Kuzey Afrika bağlantıları bağlamında ne anlama geldiğini daha ayrıntılı incelemeyi hedefliyor. Mevcut bulgular, kentin uzun süreli simgelerinin Roma döneminde de yaşadığını ve bölgesel ticari-kültürel ilişkilerin mozaik dilinde yansımalar bulduğunu gösteriyor.
BALIKESİR’İN BURHANİYE İLÇESİ ÖREN’DEKİ ADRAMYTTEİON ANTİK KENTİ’NDE SÜRDÜRÜLEN KAZILARDA, YAKLAŞIK 750 METREKARELİK ROMA VİLLASININ ÖNEMLİ BÖLÜMLERİ ORTAYA ÇIKARILDI
