Adana'da zirai don nöbetleri: Bahçelerde ateş ve duman tabakasıyla korunma
Meteorolojinin uyardığı soğuk hava dalgası, Türkiye'nin en sıcak illerinden biri olan Adana'da da etkisini hissettirdi. Termometrelerin sıfırın altına düşmesiyle birlikte narenciye üreticileri bahçelerde zirai don nöbeti tutmaya başladı.
Sıcaklıklar ve etkilenen ilçeler
İlde ölçülen düşük sıcaklıklar farklı ilçelerde belirginleşti; Pozantı, Feke, Aladağ gibi yüksek kesimlerde sıcaklıklar -10°C seviyelerine kadar inerken, Kozan, Karaisalı, İmamoğlu ve Ceyhan gibi yerlerde sıcaklıklar -4°C civarına düştü. Bu gelişme, özellikle narenciye bahçelerinde don riskini artırdı.
Çiftçilerin önlemleri ve ekonomik kaygılar
Coğrafi işaret tescilli Kozan portakalı başta olmak üzere narenciye ürünlerinin dondan zarar görmemesi için üreticiler bahçelerinde ateş yakıp duman tabakası oluşturarak koruma sağlıyor. Kozan'a bağlı Kamışoba Mahallesi'nde 20 dönüm alanda yaklaşık 150 ton portakal üreten Nurican Diliçıkık, 2025 yazının aşırı sıcaklar ve yüksek maliyetler nedeniyle zor geçtiğini vurguladı. Diliçıkık, konuya ilişkin şunları söyledi: "2025 yılı bizler için çok zor bir yıldı. Yazın aşırı sıcaklardan bahçeyi korumaya çalıştık. Maliyetler çok yüksekti. Sulama suyunda büyük sıkıntılar yaşadık. Yazın narenciyeyi sıcaktan kurtardık, şimdi de dondan kurtarmaya çalışıyoruz. İstanbul'da limon 100 liraya giderken burada dalında 10 liradan alınıyordu. Portakalı bir yandan satmaya çalışıyor, bir yandan da korumaya çalışıyoruz. Bu yıl dalında 10-12 liradan alıcı buluyor."
Diliçıkık uyguladıkları yöntemi şöyle özetledi: "Lastik ve saman balyası yakarak oluşturduğumuz duman tabakasıyla ürünleri dondan korumaya çalışıyoruz" ve bu önlemi sabaha kadar sürdürdüklerini belirtti.
Kültürel destek ve nöbetin renkli görüntüleri
Don nöbetleri yalnızca teknik önlemlerle sınırlı kalmadı; bölge kültüründen destek verenler de oldu. Zirai don nöbetine sazıyla katılan Âşık Veli İmir, Çukurova portakalı için yazdığı şiiri türküleştirip çiftçilere moral verdi. İmir, "Bahçede ateş yaktık, hava çok soğuk. Portakallar donmak üzere, biz de nöbet tutuyoruz. Ben de âşık olarak bu emek için bir türkü hazırladım, onu söylüyorum" dedi. Sazlı sözlü nöbet, üreticilerin çabalarını görünür kılarak renkli görüntüler oluşturdu.
Üreticiler, hem ürün kaybını önlemek hem de coğrafi işaretli ürünlerin değerini korumak için gece boyunca ateş ve dumanla korunma yöntemlerini sürdürüyor. Bu uygulama, mevsimsel riskler karşısında çiftçilerin hem ekonomik hem de kültürel dayanışmasını gösteriyor.
ÇUKUROVA’DA METEOROLOJİ’NİN DON UYARISININ ARDINDAN ÇİFTÇİLER, COĞRAFİ İŞARETLİ VE LEZZETİ TESCİLLİ KOZAN PORTAKALI İLE NARENCİYE ÜRÜNLERİNİN DONDAN ZARAR GÖRMEMESİ İÇİN BAHÇELERDE GECE BOYUNCA NÖBET TUTTU.
