Adana'da yumurta topuk geleneği sürüyor:
Adana'da bir dönem erkek modasının simgesi haline gelen yumurta topuk ayakkabılar, günümüz moda anlayışı ve fabrikasyon üretimin yaygınlaşmasıyla sokaklardaki yerini büyük ölçüde kaybetti. Ancak kentteki bazı ustalar, el işçiliğiyle hazırlanan bu modelin özelliklerini ve üretim bilgisini yaşatmaya devam ediyor.
Tahta ökçesi ve kendine özgü yumurta biçimli topuğuyla ayırt edilen bu ayakkabılar, bağcıksız ve sade yapısıyla biliniyor. Tamamen el işçiliğiyle üretilen modelin yapımı zahmetli; bu nedenle üreticilerin sayısı giderek azalıyor. Zanaatın aktarılamamasının en büyük nedenlerinden biri ise çırak yetişmemesi olarak öne çıkıyor.
tarihten günümüze üretim ve kullanım:
Adana'da yumurta topuk üretimi ve satışı yapan son isimlerden olan Murat Büyür, mesleğin babadan kendisine geçtiğini belirtiyor. Büyür, "1960’tan beri kişiye özel ayakkabı yapıyoruz. Babam 1945 yılından beri yapıyordu. Rahmetli olunca 10 yıldır ben devam ettiriyorum" diyerek ailenin kuşaklar boyu sürdürdüğü geleneği özetliyor.
Büyür'ün anlattığına göre yumurta topuk, özellikle takım elbiselerin altına tercih edilen; bir dönem kabadayılar tarafından da kullanılan bir modeldi. İnsanlar bu modelden hevesle giyinmiş, moda bunun üzerinden şekillenmişti. Ancak zaman içinde sivri burun ve benzeri modellerin yerini rahat ayakkabılar alırken, yumurta topuk daha az tercih edilir oldu.
usta kaygısı ve gelecek beklentisi:
Büyür, eski üretim tekniklerinin sağlık ve konfor açısından avantajlarına da dikkat çekiyor: "Kösele ayakkabının özelliği, vücuttaki elektriği toprağa vermesidir. Ayakta koku yapmaz, mantar yapmaz. Yumurta topuk, büyüklerimizin söylediği kadarıyla yürürken daha rahat oluyor ve giyen kişi daha özgüvenle yürüyor."
Ustalardan gelen en büyük endişe ise mesleğin devamlılığı; Büyür "Benden sonra bu mesleği yapacak kimse yok" diyerek çırak eksikliğinin altını çiziyor. Buna karşın kendisi, müşterileri ve sınırlı sayıda meraklı için üretimi sürdürmeye kararlı: "Biz de elimizden geldiğince bu mesleği ayakta tutmaya çalışıyoruz."
Yumurta topuk ayakkabılar artık günlük kullanımda eskisi kadar yaygın olmayabilir; ancak geleneksel üretim ve ustalık bilgisi sayesinde Adana'da varlığını koruyor. Moda döngüleri değişse de bazı modeller, usta ellerde yeniden değer kazanma potansiyelini taşımaya devam ediyor.
ADANA YUMURTA TOPUK AYAKKABI ÜRETİMİ VE SATIŞI YAPAN SON KİŞİLERDEN OLAN MURAT BÜYÜR
