Forumun amacı ve gündemi
Adana'da Seyhan ilçesindeki bir sanat merkezinde düzenlenen forum, şehirde artan plastik atık akışının yol açtığı mikroplastik kirliliğine dikkat çekmeyi ve farkındalık oluşturmayı amaçladı. Etkinlikte, Adana'daki plastik atıkların durumu, geri dönüşüm tesislerinin kapasitesi ve ithal edilen atıkların çevresel etkileri masaya yatırıldı.
Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi'nden Prof. Dr. Sedat Gündoğdu forumda mikroplastiklerin su kaynakları ve canlılar üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmeler yaptı ve alınması gereken önlemler hakkında bilgiler paylaştı.
plastik atık ithalatı ve tesis kapasitesi:
Gündoğdu, Türkiye'de geri dönüşüm tesisi kurma ve işletme maliyetlerinin Avrupa'ya kıyasla daha düşük olmasının, ülkeyi plastik atık ithalatında tercih edilen bir merkez haline getirdiğini belirtti. Adana'ya yıllık yaklaşık 400 bin ton plastik atık getirildiği; kentin kendi ürettiği atık miktarının bu rakamın oldukça altında olduğu ifade edildi.
Şehirdeki tesislerin işleme kapasitesi 300-400 bin ton aralığında gösterilirken, yerel toplama ile bu kapasitenin tam olarak karşılanması gerektiği vurgulandı. Verilere göre Adana, nisan ayında yaklaşık 82 bin ton, mayıs ayında ise 75-80 bin ton civarında plastik atık ithal etti; bu atıkların önemli bölümü Avrupa Birliği ülkeleri, İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri kaynaklı.
yangınlar, kaçak dökümler ve mikroplastik riskleri:
Forumda geri dönüşüm tesislerinde yaşanan yangınlar ayrı bir başlık olarak ele alındı. Gündoğdu, Adana'da son yıllarda çok sayıda geri dönüşüm tesisi yangını meydana geldiğini, 2023 yılında yangınların en yüksek seviyeye ulaştığını ve 2026 yılının ilk 6 ayında ise 3 büyük geri dönüşüm tesisi yangını kaydedildiğini söyledi. Bu verilerin yalnızca basına yansıyan vakaları kapsadığı, bazı tesislerde birden fazla yangın çıktığı belirtildi.
Hazırlanan şehir içi haritalarda kaçak plastik dökümlerinin, plastik atıkların nehirlere ve kanallara karıştığı noktaların ve geri dönüşüm tesisi yangınlarının yoğunlaştığı alanların büyük ölçüde örtüştüğü görüldü. Bu örtüşme, mikroplastik yayılımı açısından bölgesel riskleri artırıyor.
alınması gereken önlemler ve yerel sorumluluk
Prof. Dr. Sedat Gündoğdu, geri dönüşüm süreçlerinde açığa çıkan mikroplastiklerin çevreye yayılmasını azaltmak için hem tesis standartlarının yükseltilmesi hem de denetimlerin sıklaştırılması gerektiğini vurguladı. Ayrıca geri dönüştürülen ürün satışından elde edilen gelirin, işletme maliyetlerini karşılamakta yetersiz kaldığına dikkat çekildi.
Forum katılımcıları, yerel yönetimler, sanayi temsilcileri ve sivil toplumun iş birliğiyle atık yönetimi politikalarının gözden geçirilmesi, kaçak dökümlerin önlenmesi ve yangın riskine karşı önleyici tedbirlerin alınmasının önemini yineledi. Etkinlik, Adana özelinde hem tarımsal alanlarda hem de su kaynaklarında mikroplastik riskinin azaltılması için somut adımlar atılması çağrısıyla sona erdi.
ADANA’DA MİKROPLASTİK KİRLİLİĞİNE DİKKAT ÇEKMEK AMACIYLA FORUM DÜZENLENDİ.
