Adana'da narenciye üretimi yüksek ama ihracat tıkandı
Türkiye'nin önemli tarım merkezlerinden Adana'da bu yıl narenciye rekoltesi beklenenden fazla. Kent genelinde portakal 670 bin ton, mandalina 1 milyon 165 bin ton ve limon 710 bin ton rekolte öngörülüyor. Ancak ürün bolluğuna rağmen piyasalarda alım sınırlı; şu anda portakalın dalında kilogramı 5-6 lira, mandalina 1-2 lira arasında alıcı bulurken, mayer cinsi limon neredeyse hiç alıcı bulmuyor.
Rekolte ve fiyatların çelişkisi:
Beklenen yüksek rekolte, yerel pazarda talebin üzerinde ürün bulunmasına neden oldu. Talep yetersizliği fiyatlara yansıdı ve erkenci ürünlerin bir kısmı hasat edilmeyerek ağaçta bırakıldı. Bu durum hem üreticinin gelirini düşürüyor hem de ürünlerin dalda çürüme riskini artırıyor.
Gemi trafiği kesintisinin etkisi:
Rusya-Ukrayna savaşı sırasında Karadeniz'de gemilerin hedef alınması sonucu bölgedeki deniz trafiği önce tamamen kapandı, ardından kademeli olarak sınırlı açıldı. Bu gelişme, narenciye ihracatını ciddi şekilde sekteye uğrattı ve tonlarca ürünün ihracat yapılamadığı için dalda kalmasına yol açtı.
Durumu yaşayan üreticilerden Necati Polat, yaşadıklarını şöyle anlattı: "Ukrayna ile Rusya savaşından ve gemilerin gitmemesinden dolayı bu sene mal elimizde kaldı. Piyasada erkenci mandalina çok olduğundan dolayı iç piyasa bunu tüketemedi. Savaşın bu kadar uzun süreceğini ve bizi böyle etkileyeceğini tahmin etmiyorduk. Gemilerin vurulmasından dolayı bizi bayağı etkiledi". Polat, 50 dönümlük bahçesindeki ağaçları kesmek zorunda kaldığını belirtti.
Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan ise sektörün genel görünümüne dikkat çekti ve şu değerlendirmeyi yaptı: "Türkiye narenciye üretiminin yüzde 41’i Adana’dan karşılanmakta. İlimizde ağustos ayından mayıs ayına kadar narenciye hasadı var. Bu yıl Karadeniz’de gemi trafiğinin kapalı olması ve tırlarla yurt dışına ürün az gitmesinden dolayı erkenci cins limon ve mandalinalar ağaçta kaldı. Şuanda hasat yapılmıyor. Karadeniz’de gemi trafiği yavaş yavaş açılmaya başladı. Portakalda ve geççi mandalinada bir umut ışığı gözüküyor ama erkenci meyveleri ağaçta bıraktık."
Sonuç olarak, Adana'daki yüksek rekolte üreticilere gelir olarak dönmeyince hem yerel piyasada fiyat baskısı hem de ürün kaybı riski ortaya çıktı. Karadeniz hatlarındaki normalleşme süreci, geççi ve geç hasat edilen ürünler için bir nefes olabilir; ancak erkenci türlerdeki kayıplar ve ekonomik etkiler üreticiler üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.
TÜRKİYE'NİN EN ÖNEMLİ TARIM MERKEZLERİNDEN ADANA'DA BU SENE NARENCİYE ÜRÜNLERİNDE BOLLUK YAŞANIYOR.