ABD savunma bakanı Hegseth'ten NATO'ya savunma harcamaları çağrısı
Belçika’nın Brüksel kentinde başlayan NATO Savunma Bakanları Toplantısı'nda, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth savunma harcamalarını yeterince artırmayan müttefikleri "bedavacılıkla" suçladı. Toplantıda ayrıca NATO Genel Sekreteri Mark Rutte'nin değerlendirmeleri, İran ve Hürmüz Boğazı başlıkları ile müttefiklerin harcama taahhütleri gündeme geldi.
Rutte: Avrupa’nın daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerekiyor
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, toplantının üç hafta sonraki Ankara zirvesi öncesindeki son önemli aşama olduğunu belirterek Avrupalı müttefikler ve Kanada'nın konvansiyonel savunmaları için daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini vurguladı. Rutte, müttefiklerin GSYH’nin yüzde beşinin savunmaya ayrılması hedefine yönelik net ilerleme ve inandırıcı yol haritaları koymaları gerektiğini söyledi.
Rutte, Avrupalı müttefiklerin ve Kanada'nın geçen yıla göre 90 milyar dolar daha fazla yatırım yaptığını ve yalnızca bir yılda %20 artış sağladığını ifade etti. Toplantıda ayrıca İran konusu görüşülecek, ABD ile İran arasında ortaya çıkan barış ihtimali ve Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünü desteklemeye yönelik katkılar ele alınacak.
Hegseth'in eleştirileri: "NATO çok uzun süre kağıttan kaplan olarak kaldı"
Hegseth, konuşmasında NATO'yu eleştirerek ABD Başkanı Donald Trump'ın kullandığı "kağıttan kaplan" ifadesine atıfta bulundu ve müttefiklerin daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiğini söyledi. Hegseth, NATO'nun soğuk savaş sonrası dönemde bölge dışı operasyonlara kaydığını; toplumsal cinsiyet eşitliği, iklim değişikliği gibi konuların savunma önceliklerinin önüne geçtiğini belirtti ve bu durumun savunma bütçelerinin zayıflamasına yol açtığını savundu.
Hegseth, Avrupa’nın konvansiyonel savunmasına öncülük etmesi gerektiğini vurgulayarak tarihsel bir referans verdi ve 1951'de Eisenhower'dan aktardığı sözleri hatırlattı. Bazı müttefiklerin ABD'yi İran savaşında desteklemediğini, erişim ve üs izinleri gibi konularda zorluk çıkardığını belirterek bu durumun kabul edilemez olduğunu söyledi.
İnceleme, taahhütler ve koşullu katkı sinyalleri
Hegseth, NATO'nun askeri rolünü yeniden tesis etmek amacıyla Savunma Bakanlığı bünyesinde altı aylık bir inceleme başlattığını açıkladı. Bu inceleme ABD’nin Avrupa’daki kuvvet konuşlandırmasını ve üslenmesini değerlendirecek ve Kongre ile müttefiklerle istişare edilecek.
Ayrıca Hegseth, ABD'nin NATO'ya yönelik mali taahhütlerinin 2026 için 1 trilyon doları, 2027 için ise 1,5 trilyon doları aşacağını söyledi ve ABD'nin yıllık mali katkılarının bundan sonra diğer ülkelerin savunma harcaması hedeflerini yerine getirmelerine bağlı olacağını belirtti. Hegseth, müttefikleri daha fazla sorumluluk almaya teşvik edeceklerini ve "bize 'hayır', 'belki' ya da 'bekleyip görelim' diyen müttefikleri yakından izleyeceklerini" ifade etti.
Hegseth'in değerlendirmeleri, NATO'yu Avrupa'nın liderliğinde, daha dengeli ve askeri kapasiteye dayalı bir ittifaka dönüştürme hedefiyle örtüşüyor; Ankara zirvesi öncesinde harcama ve taahhütlerin izlenmesi ve somut yol haritaları talep edilecek.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, savunma harcamalarını yeterince artırmayan müttefikleri bedavacılıkla suçlayarak, "NATO’nun en büyük ekonomilerinden bazıları, en zengin ülkelerinden bazıları bedavacılık döneminin hala devam ettiğini düşünüyor gibi görünüyor" dedi.
