Rubio'nun Körfez turu ve Bahreyn görüşmesi
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Körfez turunun son durağı olan Bahreyn'de Körfez İşbirliği Konseyi (KİK) dışişleri bakanlarıyla bir araya geldi. Görüşme sonrası yaptığı değerlendirmede toplantının "çok verimli bir toplantı gerçekleştirdik" olduğunu belirtti.
Hürmüz Boğazı ve geçiş ücreti tartışması
Rubio, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerden İran'ın ücret alacağı yönündeki haberlere değinerek KİK ülkelerinin böyle bir uygulamaya karşı olduğunu aktardı. Rubio, geçiş ücreti iddialarını gerçekçi bulmadığını belirterek, uygulamanın pratikte sürdürülebilir olmayacağını şu ifadelerle özetledi: "Diyelim ki çıldırdık, aklımızı tamamen yitirdik ve bir geçiş ücreti ya da ücret mekanizmasını kabul etmeye karar verdik. Bu nasıl işleyecek? ... Onlara ateş açılır."
Rubio'nun gerekçesi, bir geminin ücreti ödememeyi tercih etmesi halinde bunun posta yoluyla çözülemeyeceği, saldırı riskinin diğer gemilerin hareketini engelleyeceği yönündeydi. Bu bağlamda Rubio, "Bu hayali şimdiden bir kenara bırakabilirsiniz" dedi.
Toplantıda Körfez ülkelerinin ciddi endişelerini dile getirdiğini söyleyen Rubio, "Gemiler hareket etmiyorsa, bu İran ile yaptığımız anlaşmanın doğrudan ihlali olur" ifadesini kullandı. Ayrıca Umman'ın Hürmüz Boğazı'nda bir geçiş ücreti sistemine sıcak bakmadığını aktardı.
İran rejimi ve müzakere süreci
Rubio, İran rejiminin halen radikaller tarafından yönetildiğini savunarak, siyasi kademelerde daha esnek ve işbirliğine daha istekli bazı kişilerin olduğunu, müzakerelerin bu kişilerle sürdürüldüğünü belirtti: "Rejim her zaman onlar tarafından yönetildi ve hala da onlar tarafından yönetilmeye devam ediyor."
Avrupa'nın rolü ve güvenlik değerlendirmesi
Avrupa ülkelerinin İran'a yönelik olası saldırılarda ABD üslerini kullanıma açmamasıyla ilgili olarak Rubio, bunun kıta ile ABD arasındaki ittifakı zayıflatabileceğini söyledi. Rubio'nun değerlendirmesi şu yönlüydü: "İran, ABD’ye kıyasla Avrupa için daha büyük bir tehdit oluşturuyor."
Rusya-Ukrayna müzakerelerine ilişkin açıklama
Rubio, Rusya-Ukrayna savaşı kapsamında Ağustos 2025'te Anchorage, Alaska'da ABD Başkanı Donald Trump ile Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında gündeme gelen görüşmeye dair, "Alaska'da bir öneri sunuldu. Bu hiçbir zaman bir anlaşma olmadı" değerlendirmesini yaptı. Rubio, önerinin bir anlaşmaya dönüşmediğini vurguladı.
Venezuela'ya insani yardım ve arama-kurtarma çalışmaları
Venezuela'da art arda meydana gelen 7.2 ve 7.5 büyüklüğündeki depremler sonrası Rubio, ABD'nin Venezuela'ya "büyük ve hızlı" destek sağladığını belirtti. Virginia eyaletine bağlı Fairfax ve Los Angeles'tan arama-kurtarma ekiplerinin gönderildiğini, sahada ekiplerin yanı sıra uydu görüntüleriyle yardım sağlandığını kaydetti.
Rubio, bu desteğin öncelikli acil ihtiyaçlar için önümüzdeki 48 ila 72 saat içinde değerlendirileceğini söyleyerek, "Önümüzdeki 48 saatin ardından daha iyi bir değerlendirme yapabileceğiz" ifadesini kullandı. Ayrıca Venezuela'nın internet ve telekomünikasyon hizmetlerinin yeniden kurulmasına yardımcı olmak için nelerin yapılabileceğini değerlendireceklerini belirtti.
Öne çıkan noktalar
• Rubio, Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiğinin durmasının İran ile yapılan anlaşmanın ihlali olacağını vurguladı.
• Geçiş ücreti uygulamasının pratikte uygulanmasının mümkün olmadığına dair güçlü eleştiriler dile getirildi.
• İran rejiminin yapısı, Avrupa'nın savunma işbirliği ve Venezuela'ya sağlanan insani yardım, Rubio'nun görüşlerinin diğer odak noktaları oldu.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Hürmüz Boğazı'na ilişkin yaptığı açıklamada, "Gemiler hareket etmiyorsa, bu İran ile yaptığımız anlaşmanın doğrudan ihlali olur" dedi.
