ABD’de 'Renkleri Konuşturan Adam' kitabı ve belgeseli tanıtıldı
ABD’nin Falls Church kentinde, Türk-Amerikan toplumunun bir araya geldiği ATA-DC merkezinde Azerbaycanlı usta ressam İbrahim Safiin yaşamını ve sanat yolculuğunu konu alan 'Renkleri Konuşturan Adam' adlı kitabın tanıtımı ve aynı isimli belgeselin gösterimi gerçekleştirildi.
Etkinliğin kapsamı ve katılımcılar
Etkinlikte, kitap ve belgeselin hazırlanma süreci ile Safi’nin Azerbaycan ve Türkiye arasında kurduğu kültürel bağlar ele alındı. Programa Türkiye’nin Washington Büyükelçiliği yetkilileri, Azerbaycan’ın Washington Büyükelçiliği temsilcileri, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin ABD’deki temsilcileri ile çok sayıda davetli katıldı. Programda, Türk dünyasının ortak kültürel mirasının korunmasının önemi vurgulandı.
Araştırmacı yazarın sunumu
Araştırmacı yazar Jale Jafarova tarafından hazırlanan kitap ve belgeselde İbrahim Safi’nin sanat hayatı, Azerbaycan ile Türkiye arasındaki ilişkileri ve Mustafa Kemal Atatürk ile olan bağlantısı incelendi. Filoloji ve felsefe doktoru Jale Cafarova etkinlikte Safi’nin yaşam öyküsünü ve eserlerinin günümüzdeki durumunu anlattı. Cafarova, Safi’nin 1898 yılında Nahçıvan’da doğduğunu, Safevilerden geldiğini ve genç yaşta Nuri Paşa’nın Kafkas İslam Ordusu’nda yer aldığını belirtti. Rus işgali sonrasında Azerbaycan’a dönemeyen Safi’nin ömrünün sonuna dek Türkiye’de kaldığı aktarıldı.
Cafarova sunumunda Safi’nin Mustafa Kemal Atatürk’ün portresini canlı model olarak karşısında oturarak çizmiş olmasının önemine dikkat çekti ve bu durumun Atatürk’ün Safi’ye duyduğu güveni gösterdiğini belirtti. Yapılan araştırmalar doğrultusunda Safi’nin Atatürk’ün birden fazla portresini yaptığı, ancak bu eserlerin günümüzde kaybolduğu veya izlerinin bilinmediği ifade edildi. Cafarova ayrıca Safi’nin eserlerinin ölümünden yaklaşık 40 yıl sonra bile müzayedelerde ilgi gördüğünü ve kendisinin eserleri araştırmak amacıyla Fransa ve Yunanistan’a gittiğini aktardı. Cafarova, 2023 yılında Kıbrıs’ta düzenlenen Türk Dünyası Sanat ve Kültür İnsanları Buluşması’nda Türkiye Cumhuriyeti’nin 100. yılı münasebetiyle Atatürk Madalyası ile ödüllendirildiğini ve bu ödülün taşıdığı sorumluluğu vurguladı.
Azerbaycan diasporasının değerlendirmesi
ABD’deki Azerbaycan diasporasının temsilcisi Zaur Bayramlı etkinlikte, kitabın Azerbaycan Türkçesi, Türkiye Türkçesi ve İngilizce olmak üzere üç dilde yayımlandığını ve belgeselin de aynı isimle sunulduğunu belirtti. Bayramlı, Safi’nin Sovyetler döneminde Azerbaycan ile Türkiye arasında kültürel köprü işlevi gördüğünü, Atatürk’ün portresini yüz yüze çalışarak çizen nadir ressamlardan biri olmasının onu özel kıldığını kaydetti. Bayramlı, etkinliğin anlamlı geçtiğini ve benzer kültürel buluşmaların artmasının önemine değindi.
Vurgulanan temalar ve sonuç
Tanıtım programı boyunca öne çıkan temalar arasında kültürel mirasın korunması, sanatçının iki ülke arasındaki rolü ve Safi’nin eserlerinin izinin sürülmesi yer aldı. Etkinlik, İbrahim Safi'nin sanat tarihindeki yerini yeniden gündeme getirirken, eserlerin kaybolması ve arşivlenmesinin önemi konusunda farkındalık oluşturdu. Organizasyonun kapanışında, Azerbaycan ile Türkiye arasında kültürel bağları güçlendirecek benzer girişimlerin sürdürülmesi dilekleri ifade edildi.
ABD'de Azerbaycanlı ressam İbrahim Safi'nin hayatını konu alan "Renkleri Konuşturan Adam" adlı belgeselin gösterimi ve kitap tanıtımı düzenlendi.
