AB yüksek temsilcisi Kallas: Bosna Hersek’te reformlarda son iki yılda duraklama
Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, iki günlük resmi ziyaret kapsamında Saraybosna’da Bosna Hersek Devlet Başkanlığı Konseyi üyeleri ve Dışişleri Bakanı Elmedin Konaković ile görüştü. Devlet Başkanlığı’ndaki toplantı basına kapalı gerçekleştirildi.
Görüşmelerde öne çıkan başlıklar
Toplantıda Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı Denis Bećirović ve konseyin Sırp üyesi Željka Cvijanović hazır bulundu. Açıklamada Bećirović’in Bosna Hersek’in stratejik dış politika hedeflerinin AB ve NATO’ya tam üyelik olduğu ve ülkenin dış ve güvenlik politikasını AB’nin ortak politikasıyla uyumlu hale getirme kararlılığına vurgu yaptığı belirtildi.
Bećirović ayrıca AB barış gücü EUFORun Bosna Hersek istikrarı açısından önemine dikkat çekti. Kallas ise görüşmelerde AB’nin Bosna Hersek’in bağımsızlığına, egemenliğine, toprak bütünlüğüne ve Avrupa yoluna güçlü desteğini yineledi ve reformların sürdürülmesi, yargı kurumlarının güçlendirilmesi ile Avrupa standartlarıyla uyumun sağlanmasının önemine işaret etti.
Konaković görüşmesi
Kallas ile yapılan görüşmede Dışişleri Bakanı Elmedin Konaković, ülkenin dış politikasını AB dış politikasıyla uyumlu hale getirmeye devam edeceğine dair güvence verdi. Konaković, eski Sırp Cumhuriyeti lideri Milorad Dodikin Rusya yanlısı politikalarını tekrar ülke için bir sorun olarak nitelendirdi ve Yüksek Temsilcilik makamının rolunun korunması talebini yineledi.
Endişe ve uyarılar
Kallas yerel basına, "Bosna Hersek’te son 2 yılda reform sürecinde bir duraklama görüyoruz. Bu nedenle büyük endişe duyuyoruz" dedi. Kallas, bu kaygı nedeniyle son 1,5 yıl içinde üçüncü kez Bosna Hersek’i ziyaret ettiğini belirtti ve diğer Avrupalı yetkililerin de reformların hayata geçirilmesi için neler yapılabileceğini sorguladığını aktardı.
Kallas ayrıca siyasi tıkanıklıkların Bosna Hersek’in Batı Balkanlar Büyüme Planı kapsamındaki önemli mali kaynakları kaybetmesine yol açtığını, AB’nin Batı Balkanlar’ın tamamının katılımını hedeflediğini ve bunun Avrupa kıtasının güvenliğini güçlendireceğini vurguladı.
Üyelik sürecindeki duraklama
Mart 2024’te Avrupa Konseyi Bosna Hersek’e prensipte katılım müzakerelerine başlama onayı vermiş; ancak bunun için mahkemeler ile Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’na (VSTV) ilişkin yeni yasaların kabul edilmesi şart koşulmuştu. O tarihten bu yana siyasi anlaşmazlıklar nedeniyle söz konusu yasalar kabul edilemedi ve başmüzakereci ataması yapılamadı. Ayrıca Bosna Hersek, AB’nin Batı Balkanlar için ayırdığı altı milyar euroluk Büyüme Planı desteğinin yürürlüğe girmesi için gerekli şartları henüz yerine getirmeyen tek ülke konumunda bulunuyor.
Ziyaretin zamanlaması ve takip adımları
Kallas’ın ziyareti, Bosna Hersek Yüksek Temsilciliği görevinden çekilen Christian Schmidtin yetkilerini geçici olarak devralan Louis Crishocka görevi devrettiği gün gerçekleşti. Crishock, yeni Yüksek Temsilci üzerinde uzlaşı sağlanana kadar Yüksek Temsilci Vekili olarak görev yapacak.
Ziyaretin ikinci gününde Kallas’ın Bosna Hersek Bakanlar Konseyi Başkanı Borjana Kristo ile görüşmesi ve EUFOR Althea üssünü ziyaret ederek AB barış gücü askerleriyle bir araya gelmesi bekleniyor.
Sonuç olarak, Kallas’ın saraybosna temasları, Bosna Hersek’in AB ile ilişkilerinde reformların yeniden hızlandırılması ve Yüksek Temsilcilik ofisinin rolü gibi kritik meselelerin altını çizdi; AB ise reforma bağlı destek sunmaya hazır olduğunu belirtti.
BOSNA HERSEK DEVLET BAŞKANLIĞI KONSEYİ BAŞKANI DENİS BECİROVİC VE AB DIŞ İLİŞKİLER VE GÜVENLİK POLİTİKALARI YÜKSEK TEMSİLCİSİ KAJA KALLAS
