Avrupa Birliği (AB), sığınma başvurusu kabul edilmemiş kişilerin geri gönderilmesi için yeni ve ortak kurallar getirmeye hazırlanıyor. AB Komisyonu, bu kapsamda "Ortak Avrupa İade Sistemi" adı altında bir yasa teklifi sundu. Bu sistem, AB ülkeleri içerisinde sığınma başvuruları reddedilen kişilerin menşe ülkelerine geri gönderilme süreçlerini düzenleyecek.
Komisyon tarafından yapılan açıklamalara göre, mevcut durumda AB genelinde bu kişilerin sadece yüzde 20'si geri döndürülebilmektedir. Yeni düzenleme, geri gönderme süreçlerinin daha hızlı, basit ve etkili olmasını amaçlıyor. Teklifin hedefi, 27 üye ülkede geçerli olan mevcut geri gönderme sisteminin yerine tek bir prosedürü hayata geçirmektir.
Yeni kurallara göre, bir üye ülke tarafından verilen iade kararı, kişinin geçtiği diğer üye ülkeler tarafından da tanınacak. Eğer bir kişi AB'de yasa dışı olarak kalmaya devam ederken işbirliği yapmazsa veya güvenlik riski oluşturuyorsa, geri dönüş zorunlu hale getirilecek. Gönüllü geri dönüşler ise sıkı kurallar ve teşviklerle desteklenecek.
Ayrıca, yeni yasayla birlikte üçüncü ülkelerde geri dönüş merkezleri oluşturulmasına olanak tanınacak. Bu merkezler, tartışmalı İtalya-Arnavutluk örneğinden yola çıkılarak yasal bir çerçeveye kavuşturulacak. Yasaya göre, kesin geri dönüş kararı almış olan kişiler, uluslararası insan hakları standartlarına uygun şartlarda bir üçüncü ülkeye geri gönderilebilecek.
İtalya ile Arnavutluk arasında imzalanan anlaşma çerçevesinde, yılda 36 bin kadar düzensiz göçmenin Arnavutluk'a nakledilmesi öngörülüyor. Bu anlaşma, AB üyesi bir ülkenin düzensiz göçmenleri, diğer bir ülke topraklarına göndermesini düzenleyen ilk örnek niteliğini taşıyor. Ancak insan hakları kuruluşları, bu uygulamanın yasalaşması durumunda ciddi hak ihlalleri riskleri taşıdığına dikkat çekiyor.
